Anlamı
başkalarının gereksinimlerine çare bulan kişi bunlara benzeyen kendi ihtiyaçlarını savsaklar.
Detaylı Açıklama
"Kürkçünün kürkü olmaz, börkçünün börkü" atasözü, başkalarının ihtiyaçlarını karşılayan kişilerin kendi benzer ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığını ya da bunu ihmal ettiğini anlatır. Kürk diken bir usta kendine kürk dikemez, börk yapan birisinin başı açık kalır; çünkü enerjisini ve bilgisini başkaları için harcar. Bu atasözü, emeğini başkasına adayan kişinin kendi yoksunluğuna dikkat çeker ve bir çeşit kaderci ya da ironi içeren bakış açısı sunar. Türk özdeyiş geleneğinde meslek sahiplerinin kendi mesleklerinden yararlanamadığını anlatan bir deyim ailesi içinde değerlendirilebilir. Bu gözlem günlük hayatta da sıkça karşılaşılan bir durumdur; doktor kendi sağlığına bakmaz, terzi kendi pantolonunu dikmez. Atasözü bu evrensel ironiyi Osmanlı döneminin zanaat terimleriyle aktarır.
Örnek Cümleler
- Doktorun sağlığına bakılmaz çünkü kürkçünün kürkü olmaz, börkçünün börkü.
- Terzinin yamalarla dolu pantolonu görünce kürkçünün kürkü olmaz dedim içimden.
- Bütün gün başkalarına mali danışmanlık veren adam kürkçünün kürkü olmaz, börkçünün börkü misali kendi borcunu ödeyemedi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Atasözü özellikle doktor, avukat, mali müşavir, terzi, boyacı ve tamirci gibi başkalarına hizmet sunan meslekler için sıkça kullanılır. Kendi işini yapan kişilerin bu işin meyvelerinden yararlanamaması ya da kendi ihtiyaçlarını ertelemesi durumunda bu ifadeye başvurulur.
Kürk, hayvan derisinden yapılan sıcak tutma amaçlı bir giysi ya da o deriyi işleyen zanaatı ifade eder. Börk ise geleneksel Türk giysisinde başa giyilen bir çeşit başlıktır. Her ikisi de Türk kültüründe önemli giyim öğeleridir ve atasözü bu iki zanaatkar üzerinden genel bir ilkeyi somutlaştırır.
Atasözü çoğunlukla bir durum tespiti niteliği taşır; kişiyi doğrudan eleştirmez, aksine bu durumu kader ya da meslek hayatının doğal bir sonucu olarak sunar. Bununla birlikte bazen hafif bir ironiyle, kişinin kendi ihtiyacını görmezden geldiğine ya da ihmal ettiğine dikkat çekmek amacıyla da kullanılabilir.