Anlamı
küçük, cılız, güçsüz bir yaratık olmak:
'Kaç gündür helak oluyor fukara, biraz dinlensin; kuş kadar canı var, temelli eriyip bitecek!' -A. İlhan.
Detaylı Açıklama
Kuş kadar canı olmak deyimi, fiziksel olarak zayıf, cılız ve güçsüz olan birini betimlemek için kullanılır. Özellikle çok hasta, aşırı yorgun ya da güçten düşmüş kişiler için bu ifadeye başvurulur. Küçük ve kırılgan bir kuşun canının son derece nazik ve kolayca yitirilir olduğu inanışına dayanan bu deyim, kişinin varlığının ne denli narin ve kırılgan bir hale geldiğini anlatır. Acıma ve kaygı içeren bir tonla kullanılır; söyleyen kişi genellikle bu kişinin haline üzülmektedir. Attila İlhan gibi yazarlar bu deyimi güçsüz düşmüş insanların trajedisini aktarmak için başarıyla kullanmıştır. Kırılganlığın ve zayıflığın edebiyattaki bu imgesi insanı derinden etkiler. Kırılganlığın bu imgesi okuyucuda hem empati hem de şefkat uyandırır.
Örnek Cümleler
- Uzun hastalıktan sonra kuş kadar canı kalmıştı, ama şikâyet etmiyordu.
- Aç bırakılan çocuk kuş kadar canıyla bile pek çok zorluk ve sıkıntıya katlanmıştı.
- O yaşlı adam kuş kadar canıyla hâlâ sabahtan akşama tarlada çalışıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hastalık, açlık, yorgunluk ya da uzun süreli zorlu yaşam koşulları nedeniyle fiziksel olarak son derece zayıflamış, cılız ve güçsüz düşmüş kişiler için kullanılır. Kişinin vücudunun neredeyse dayanma sınırına geldiğini anlatır.
Bu bağlamda 'can' hayatiyet, güç ve dayanıklılık anlamına gelir. 'Kuş kadar canı olmak' kişinin bedeninin son derece kırılgan ve zayıf bir düzeyde olduğunu; tıpkı küçük bir kuşun hayat gücü gibi narin ve az olduğunu ifade eder.
Acıma, endişe ve şefkat dolu bir ton taşır. Bu deyimi kullanan kişi söz konusu kişinin haline üzülmekte, onun ne kadar zayıfladığına ve kırılgan hale geldiğine dikkat çekmektedir. Aynı zamanda bu zayıflığa rağmen direnç gösteren kişiye gizli bir hayranlık da içerebilir.