Anlamı
bir şeyden yararlanmak için kullanılacak araç, onun niteliğine uygun olmalıdır.
Detaylı Açıklama
Kuşa kafes lazım, boruya nefes atasözü, her şeyden, her varlıktan ya da her kişiden yararlanabilmek için ona uygun koşullar ve araçlar sağlanması gerektiğini anlatır. Kafes olmadan kuş kontrol altında tutulamaz; nefes olmadan boru ses çıkaramaz. Benzer biçimde bir insan ya da bir işin gerçek değerini ortaya koyabilmesi için gerekli ortam, destek ve araçların hazırlanması şarttır. Atasözü hem yöneticilere hem bireylere bir öğüt içerir: Birisinden ya da bir şeyden beklentiniz varsa önce onu verimli kılacak koşulları yaratın. Şartlar oluşturulmadan beklenti içine girmek boşa kürek çekmek gibidir. Söz özellikle iş yönetiminde, eğitimde ve kişisel gelişimde uygun ortam sağlamayı vurgulayan bir ilke olarak kullanılır.
Örnek Cümleler
- Çalışanlar performans gösteremiyor, müdür de anlayamıyor; oysa kuşa kafes lazım, boruya nefes, önce uygun şartları sağlamalısın.
- Çocuğun yetenekli olması yetmez, ona da kuşa kafes lazım boruya nefes diyerek iyi bir eğitim ortamı hazırladık.
- Yeni bölümü hedef aldılar ama araç gereç vermeden sonuç istediler; müdür 'Kuşa kafes lazım, boruya nefes' diyerek bütçe talep etti.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Kafes ve boru birbirinden çok farklı nesnelerdir; bu seçim kasıtlıdır. Her şeyin kendine özgü bir gereksinimi olduğu mesajını vermek için zıt örnekler yan yana getirilmiştir. Tek bir araç ya da koşulun her duruma uymadığı böylece vurgulanır.
Yönetimde kaynak tahsisi ve uygun iş ortamı oluşturmanın önemini vurgular. Çalışanlardan verim bekleyen yöneticilerin önce gerekli araçları, eğitimi ve motivasyon ortamını sağlaması gerektiğini hatırlatır. Bu nedenle liderlik literatürüyle örtüşür.
Kişisel hedeflere ulaşmak için de uygun koşullar, disiplin ve araçlar gerekmektedir. Örneğin sağlıklı yaşam için spor tesisi, verimli çalışma için sessiz ortam, yaratıcılık için ilham kaynakları gerekir; atasözü bu gerçeği özetler.