Anlamı
verdiği sözden, söylediği sözden vazgeçmek:
'Lafımı yemem avrat, dedi, kafam kızdı mı tövbe lafımı yemem!' -O. Kemal.
Detaylı Açıklama
Lafını yemek, verdiği sözden veya söylediği şeyden vazgeçmek, daha önce söylediklerini geri almak anlamına gelir. Yemek fiili burada mecazi olarak sözü geri yutmak, söyleneni inkâr etmek veya yerine getirmemek anlamını taşır. Deyim, kişinin güvenilirliğini sorgulatan bir durum olarak kullanılır çünkü sözünden dönen biri toplumda itibar kaybeder. Lafını yiyen kişi, ya korkudan ya da çıkar hesabından söylediklerini inkâr eder veya vaatlerini tutmaz. Türk toplumunda söz vermek ciddi bir taahhüt olarak kabul edildiğinden, sözünü yemek ağır bir eleştiri ve aşağılama konusudur. Deyim özellikle erkekler arasında kullanıldığında namusla ilişkilendirilir; lafını yiyen adam güvenilmez ve onursuz sayılır. Ancak günlük dilde daha hafif bağlamlarda da kullanılabilir, basit bir sözden dönme bile lafını yemek olarak nitelendirilebilir.
Lafını Yemek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Lafımı yemem, dedi, bir kere söz verdim mi döndüğüm görülmemiştir.
- Geçen hafta gelip yardım edeceğine söz verdi ama lafını yedi, ortada görünmedi bile.
- Lafını yiyen adama kimse güvenmez, bir daha sözüne itibar etmezler.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Caymak daha nötr bir ifadedir ve bir karardan veya anlaşmadan geri adım atmayı anlatır. Lafını yemek ise çok daha güçlü ve eleştirel bir ifadedir, kişinin sözünün değersizliğini vurgular. Caymak kabul edilebilir olabilirken lafını yemek her zaman olumsuz bir niteleme taşır.
Türk kültüründe söz vermek, kişinin onuruyla doğrudan ilişkilidir. Sözünde durmak erkeklik, dürüstlük ve güvenilirlik sembolüdür. Lafını yemek bu değerlerin ihlali olarak görülür ve kişinin toplumsal itibarını ciddi şekilde zedeler.
Zorunlu koşullar altında, mücbir sebepler nedeniyle veya daha önemli bir değeri korumak için sözden dönmek bazen mazur görülebilir. Ancak bu durumda bile açıklama yapmak ve özür dilemek beklenir. Hiçbir açıklama yapmadan lafını yemek asla kabul görmez.