Anlamı
bir kayayı delip içine patlayıcı maddeler koyduktan sonra bu maddeleri ateşleyerek parçalamak.
Detaylı Açıklama
Lağımla atmak, bir kayayı veya sert bir yapıyı delip içine patlayıcı maddeler koyduktan sonra bu maddeleri ateşleyerek parçalamak anlamına gelir. Lağım burada yeraltı tüneli veya deliği anlamındadır; madencilik ve askerlik terminolojisinde bir yapının altına tünel kazıp patlayıcı yerleştirme tekniğini ifade eder. Osmanlı savaşlarında kale surlarını yıkmak için kullanılan bu yöntem, barış zamanında da kaya parçalama ve madencilik işlerinde uygulanmıştır. Deyim, büyük ve sert bir engelin ancak kontrollü patlama ile aşılabileceğini anlatır. Mecazi olarak çok seyrek kullanılsa da böyle bir kullanımda zorlu ve köklü bir engelin kesin ve güçlü bir müdahaleyle ortadan kaldırılması anlamına gelebilir. Günümüzde modern mühendislik yöntemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte deyimin kullanım alanı daralmıştır ancak tarihî ve teknik metinlerde karşımıza çıkar.
Lağımla Atmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yol yapımı sırasında yolu kapatan dev kayayı kontrollü biçimde lağımla attılar ve geçit açıldı.
- Osmanlı askerleri kuşatma sırasında kale surlarının altını kazıp lağımla atarak içeri girdi.
- Madenciler tünel açmak için önlerine çıkan sert kayaları sabırla delip lağımla atarak ilerliyorlardı.
Kökeni ve Hikayesi
Lağım kelimesi Arapça 'lağm' (yeraltı tüneli, madencilikte kazılan delik) sözcüğünden gelir. Osmanlı askerlik terminolojisinde kale surlarını yıkmak için kazılan tünellere ve bu tünellere yerleştirilen patlayıcılara lağım denirdi. Bu teknik Osmanlı savaş tarihinin önemli bir parçasıdır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Burada lağım, kanalizasyon anlamında değil, yeraltına kazılan tünel veya delik anlamındadır. Askerlik ve madencilik terminolojisinde bir yapının altına tünel kazıp patlayıcı yerleştirme tekniğini ifade eder. Osmanlı kuşatma savaşlarında sıkça kullanılan bir yöntemdi.
Osmanlı İmparatorluğu kale kuşatmalarında düşman surlarının altına tünel kazıp barut yerleştirirdi. Ateşlenen barut surları havaya uçurur ve askerler gedikten içeri girerdi. İstanbul'un fethi dahil birçok kuşatmada bu yöntem uygulanmıştır.
Günlük dilde neredeyse hiç kullanılmaz. Tarih kitaplarında, madencilik terminolojisinde ve askerlik tarihiyle ilgili metinlerde karşılaşılır. Modern patlatma teknikleri farklı terimlerle ifade edilir ancak geleneksel anlatılarda lağımla atmak hâlâ kullanılmaktadır.