Anlamı
hava soğukken lodosla ısınmak:
'Hava öğleden beri lodosa çevirdiği için soğuk değildi.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Lodosa çevirmek, havanın soğukken lodosla ısınmasını, rüzgârın güney veya güneybatı yönünden esmeye başlamasıyla havanın yumuşamasını ifade eder. Lodos, Akdeniz ve Ege bölgelerinde güneybatıdan esen sıcak ve nemli bir rüzgârdır. Hava lodosa çevirdiğinde soğuk kış günlerinde ani bir ısınma yaşanır. Deyim, bu meteorolojik değişimi anlatmak için kullanılır ve özellikle deniz kıyısındaki şehirlerde yaşayan insanların günlük dilinde yer alır. Lodosun ısıtıcı etkisi hoş karşılansa da beraberinde getirdiği nem ve baş ağrısı çoğu insanı rahatsız eder. İstanbul, İzmir ve Akdeniz kıyılarında lodos yaygın bir hava olayıdır ve halk arasında lodosun etkileri sıkça konuşulur. Deyim, doğa olaylarını günlük dile aktaran pratik bir ifade olarak Türk denizcilik ve meteoroloji kültürünün bir parçasıdır.
Lodosa Çevirmek (dönmek) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Hava öğleden beri lodosa çevirdiği için sabahki dondurucu soğuk yerini ılık bir havaya bırakmıştı.
- Sabah buz gibiydi ama öğleye doğru lodosa çevirdi, ceketleri çıkardık.
- İstanbul'da kış ortasında aniden lodosa çevirince ceketini çıkaran herkes şaşkınlıkla birbirine bakıyordu.
Kökeni ve Hikayesi
Lodos kelimesi İtalyanca 'lodo' veya Yunanca 'notos' (güney rüzgârı) kelimesinden gelir. Akdeniz denizciliğinde yaygın bir terim olan lodos, Osmanlı denizcilik terminolojisine ve oradan günlük dile geçmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Lodos, güneybatı yönünden esen sıcak ve nemli bir rüzgârdır. Akdeniz üzerinden gelen hava kütlelerinin etkisiyle oluşur. Özellikle İstanbul, İzmir ve Antalya gibi deniz kıyısındaki şehirlerde belirgin biçimde hissedilir ve havanın aniden ısınmasına neden olur.
Karışık bir durumdur. Soğuk günlerde ısınma olumlu karşılansa da lodosun getirdiği yüksek nem, baş ağrısı ve halsizlik birçok insanı olumsuz etkiler. Ayrıca lodos genellikle yağmur habercisidir, bu da duruma göre olumlu veya olumsuz olabilir.
Evet, asıl ve yaygın kullanımı meteorolojik bir değişimi anlatmak içindir. Mecazi bir kullanımı yoktur. Havanın soğuktan sıcağa, kuzey rüzgârından güneybatı rüzgârına dönmesini ifade eden spesifik bir hava durumu terimidir.