Anlamı
1) lokma tatlısı yapmak:
'Sonra arkasından lokma filan dökmek değil a, bir Yasin, bir Fatihacık bile okuyan bulunmaz.' -Ö. Seyfettin. 2) konuk için yemek hazırlamak.
Detaylı Açıklama
Lokma dökmek, iki farklı anlam taşıyan bir deyimdir. Birinci anlamıyla lokma tatlısı yapmak, yani hamuru yağda kızartıp şerbete batırarak lokma hazırlamak demektir. İkinci anlamıyla ise konuk için yemek hazırlamak, sofra kurmak anlamına gelir. Birinci anlam Türk mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir; lokma dökmek özellikle hayır işlerinde, cenaze sonrasında, adak ve şükür vesilesiyle yapılan geleneksel bir uygulamadır. Ölünün ardından lokma dökmek, ruhuna dua edilmesini sağlamak amacıyla komşulara ve yoksullara ikram etme geleneğinin bir parçasıdır. İkinci anlamıyla misafirperverliğin ve ikramın ifadesidir. Her iki anlamda da deyim, paylaşma, ikram ve toplumsal dayanışma kavramlarıyla ilişkilidir. Türk toplumunda yemek hazırlayıp dağıtmak sevap sayılan ve toplumsal bağları güçlendiren önemli bir gelenektir.
Lokma Dökmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sonra arkasından lokma dökmek değil, bir Yasin bile okuyan bulunmaz.
- Annem misafir geldiğini duyar duymaz hemen mutfağa koşup lokma dökmeye başlardı.
- Komşu cenazesinin ardından mahalleli bir araya gelip lokma döktüler ve herkese dağıttılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cenaze sonrasında ölünün ruhuna, adak yerine getirildikten sonra, şükür vesilesiyle, bayramlarda ve özel günlerde yapılır. Özellikle cenazelerde lokma dökmek yaygın bir gelenektir ve komşulara, yoksullara dağıtılarak hayır duası beklenir.
Un, su, maya ve tuzdan hazırlanan hamur küçük parçalar hâlinde sıcak yağda kızartılır ve hemen şerbete batırılır. Dışı çıtır, içi yumuşak olan bu tatlı sıcak olarak servis edilir. Halk arasında 'pişi' veya 'lokma' olarak bilinir ve genellikle büyük miktarlarda hazırlanarak dağıtılır.
Misafir için yemek hazırlamak anlamı günümüzde daha az kullanılır. Ancak lokma tatlısı yapma anlamı hâlâ aktiftir, özellikle geleneksel ailelerde ve kırsal kesimde cenaze sonrası lokma dökmek geleneği sürmektedir.