Anlamı
1) tavla oyununda karşısındakine hiçbir pul toplamaya fırsat vermeden kendi pullarını toplayıp oyunu kazanmak:
'İkinci oyunda beni mars etti, mantığımı ya da mantıksızlığımı kavramıştı çünkü.' -T. Uyar. 2) tkz. karşısındakini söz söyleyemeyecek duruma getirmek.
Detaylı Açıklama
Mars etmek, iki farklı anlamda kullanılan bir deyimdir. Birinci anlamıyla tavla oyununda karşıdakine hiçbir pul toplamaya fırsat vermeden kendi pullarını toplayarak oyunu büyük farkla kazanmak demektir. İkinci ve mecazi anlamıyla karşısındakini söz söyleyemeyecek duruma getirmek, kesin ve tartışmasız biçimde susturmak anlamına gelir. Tavla terminolojisinden günlük dile geçen bu deyim, her iki anlamda da rakibe hiç şans tanımadan ezici bir üstünlük kurulmasını ifade eder. Mars edilen taraf tamamen etkisizleştirilmiştir; ne hamlesi ne de cevabı kalmıştır. Mecazi kullanımında bir tartışmada karşı tarafı çürütülemez argümanlarla susturmak, bir rekabette rakibi açık farkla geçmek mars etmek olarak nitelenir. Deyim, kesin zafer ve tartışmasız üstünlük anlamı taşır ve güçlü bir galibiyetin ifadesidir.
Mars Etmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- İkinci oyunda beni mars etti, stratejimiçoktan kavramıştı çünkü her hamlemin cevabını biliyordu.
- Avukat mahkemede karşı tarafı öyle bir mars etti ki adam tek kelime söyleyemeden duruşma bitti.
- Satranç turnuvasında rakibini on hamlede mars eden genç oyuncu herkesin dikkatini çekti.
Kökeni ve Hikayesi
Farsça veya Arapça kökenli olduğu düşünülen mars kelimesi, tavla oyunu terminolojisinden Türk diline geçmiştir. Tavlada en ağır yenilgi biçimi olan mars, zamanla mecazi olarak her türlü ezici üstünlüğü ifade etmek için kullanılır olmuştur.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tavlada karşıdaki oyuncu hiçbir pul çıkaramadan, yani sıfır pul toplamışken siz tüm pullarınızı çıkarmışsanız karşı tarafı mars etmiş olursunuz. Bu, normal kazanmadan çok daha büyük ve ezici bir galibiyettir ve genellikle çift sayılır.
Bir tartışmada, rekabette veya yarışmada karşı tarafa hiç şans tanımadan ezici biçimde üstünlük kurmak anlamında kullanılır. Karşıdaki kişiyi söz söyleyemeyecek, cevap veremeyecek duruma getirmek mars etmek olarak nitelenir.
Farsça veya Arapça kökenli olduğu düşünülmektedir. Tavla oyunuyla birlikte Türk kültürüne girmiş ve oyun terminolojisinden günlük dile yayılmıştır. Kesin ve tartışmasız yenilgi anlamı taşıyan güçlü bir ifadedir.