Anlamı
bir olayın veya bir durumun etkisinde bulunmak.
Detaylı Açıklama
Maruz bulunmak, bir olayın veya durumun etkisinde bulunmak, bir şeyle karşı karşıya olmak anlamına gelir. Maruz, Arapça kökenli bir kelime olup karşı karşıya kalan, etkisine uğrayan anlamını taşır. Deyim, kişinin veya bir topluluğun olumsuz bir duruma, riske veya etkiye açık olduğunu ifade eder. Hava kirliliğine maruz bulunmak, radyasyona maruz bulunmak veya ayrımcılığa maruz bulunmak bu deyimin yaygın kullanımlarıdır. Genellikle olumsuz durumlar için tercih edilir; olumlu bir etkiye maruz bulunmak pek söylenmez. Resmi dilde, hukuk metinlerinde ve bilimsel yazılarda sıkça karşılaşılan bu ifade, bir risk veya tehdidin varlığını belirtir. Maruz bulunmak daha çok durumu betimlerken, maruz kalmak o durumun gerçekleştiğini anlatır ve ikisi birbirini tamamlar.
Maruz Bulunmak (olmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Fabrika çevresindeki halk yıllardır çok yoğun ve zararlı hava kirliliğine maruz bulunmaktadır.
- Çalışanlar iş yerinde sürekli gürültüye maruz bulunuyordu ve bu durum sağlıklarını etkiliyordu.
- Savaş bölgesindeki savunmasız siviller her gün bombalama ve saldırı tehlikesine maruz bulunuyor.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça 'arad' (karşılaşma) kökünden türeyen 'maruz' kelimesinden gelir. Osmanlı resmi dilinde ve hukuk metinlerinde yaygın olarak kullanılmış, günümüz Türkçesinde de özellikle resmi ve bilimsel dilde aktif olarak yaşamaktadır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çok yakın anlamlıdırlar. Maruz bulunmak bir risk veya tehdidin varlığında bulunmayı, potansiyel olarak etkilenme durumunu anlatır. Maruz kalmak ise o etkinin gerçekleştiğini, kişinin fiilen etkilendiğini ifade eder. Biri potansiyel, diğeri gerçekleşmiş durumu anlatır.
Genellikle olumsuz durumlar için kullanılır. Kirlilik, şiddet, ayrımcılık, risk gibi olumsuz etkenlere maruz bulunulur. Olumlu bir etkiye maruz bulunmak dilbilgisel olarak mümkün olsa da pratikte tercih edilmez.
Arapça 'arad' (karşılaşma, karşı karşıya gelme) kökünden türemiştir ve bir şeyle karşı karşıya kalan, etkisine açık olan anlamına gelir. Osmanlıca yoluyla Türkçeye geçmiş ve resmi dilde yaygın olarak kullanılmaya devam etmektedir.