Anlamı
esrar içerek kendinden geçmek:
'Esrarcılar boğula boğula öksürürler, duman içinde kalırlar, duman olurlar. Buna mastor olurlar demek daha uygundur.' -S. Sema.
Detaylı Açıklama
Mastor olmak, esrar içerek kendinden geçmek, uyuşturucu etkisiyle bilinçsiz bir hâle gelmek anlamına gelen argo bir deyimdir. Mastor kelimesi Arapça kökenli olup mest olmuş, sarhoş anlamına gelir ve özellikle esrar kullanımı sonucu oluşan uyuşukluk ve bilinç bulanıklığını tanımlar. Deyim, kişinin madde etkisiyle gerçeklikten koptuğunu, çevresini algılayamaz hâle geldiğini ve kontrolünü kaybettiğini ifade eder. Argo ve halk ağzına ait olan bu ifade, resmi dilde kullanılmaz. Özellikle eski İstanbul esnaf kültüründe ve kahvehane ortamlarında esrar kullanan kişilerin durumunu betimlemek için söylenirdi. Günümüzde madde bağımlılığı ciddi bir sağlık sorunu olarak değerlendirilmekte olup bu deyim de o dünyanın dilsel kalıntılarından biridir. Edebiyatta ve tarihi romanlarda eski yaşam biçimlerini betimlemek için karşımıza çıkar.
Mastor Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Esrarcılar boğula boğula öksürürler, duman olurlar, buna mastor olurlar demek daha uygundur.
- Kahvede oturanlardan biri esrar içerek mastor olmuş, başı önüne düşmüş hiç kımıldamıyordu.
- Eski İstanbul'da bazı kahvehanelerde insanlar mastor olana kadar nargile içerdi.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça 'mest' (sarhoş, kendinden geçmiş) kökünden türeyen 'mastur/mastor' kelimesinden gelir. Farsça üzerinden Osmanlı Türkçesine geçmiş ve özellikle esrar kullanımı sonucu oluşan bilinç kaybını tanımlamak için kullanılmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sarhoş olmak alkol etkisini, mastor olmak ise özellikle esrar veya benzeri uyuşturucu maddelerin etkisini anlatır. İkisi farklı maddelerin yarattığı farklı etkileri ifade eder. Sarhoşlukta hareketlilik ve coşku olabilirken mastorlukta uyuşukluk ve durgunluk belirgindir.
Arapça 'mest' (sarhoş, kendinden geçmiş) kökünden türemiştir. Farsça üzerinden Osmanlı Türkçesine geçmiş ve özellikle esrar kullanımı sonucu oluşan durumu tanımlamak için kullanılmıştır. Günümüzde argo bir ifade olarak yaşamaya devam eder.
Günlük konuşmada seyrekleşmiştir ancak argo dilde ve edebiyatta hâlâ bilinir. Madde kullanımının ciddi bir sağlık sorunu olarak değerlendirildiği modern dönemde bu tür ifadeler daha dikkatli kullanılır. Tarihi romanlarda ve eski İstanbul anlatılarında sıkça karşılaşılır.