Anlamı
biriyle alay etmek.
Detaylı Açıklama
Maytap geçmek, biriyle alay etmek, dalga geçmek, şaka yollu eğlenmek anlamına gelen bir deyimdir. Maytap, havai fişek veya küçük patlayıcı eğlence malzemesi anlamına gelir; bu imgeden yola çıkarak birini 'patlayıcı' esprilerle hedef almanın, onunla şakalaşarak eğlenmenin karşılığı olmuştur. Deyim, matrak geçmek ve dalga geçmek ile eş anlamlıdır. Maytap geçen kişi, muhatabının sözlerini veya davranışlarını espri malzemesi yapar ve onunla eğlenir. Samimi ortamlarda zararsız bir şakalaşma olabileceği gibi kırıcı bir alay da olabilir; bağlam ve ton belirleyicidir. Özellikle eski İstanbul Türkçesinde ve edebiyatta sıkça karşılaşılan bu ifade, günümüzde kullanımı azalmış olsa da hâlâ bilinir ve anlaşılır. Dalga geçmek ve alay etmek deyimleri günlük dilde daha yaygınken maytap geçmek edebi ve nostaljik bir havaya sahiptir.
Maytap Geçmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Arkadaşları onunla sürekli maytap geçiyor ama o hiç kırılmıyor, gülerek karşılık veriyor.
- Benimle maytap mı geçiyorsun, söylediklerim bu kadar komik mi sana?
- Eski İstanbul beyefendileri birbirleriyle nazik biçimde maytap geçer, kimse kırılmazdı.
Kökeni ve Hikayesi
Farsça veya Arapça kökenli 'maytap' (havai fişek, patlayıcı eğlence malzemesi) kelimesinden gelir. Ramazan gecelerinde yakılan maytapların yarattığı neşeli ve şakacı ortam, birisiyle eğlenme eylemine adını vermiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam olarak birebir aynıdır, ikisi de alay etmeyi ifade eder. Maytap geçmek daha eski ve edebi bir kullanıma sahipken dalga geçmek günlük dilde çok daha yaygındır. Maytap geçmek nostaljik bir ton taşır ve eski İstanbul Türkçesine aittir.
Maytap, Farsça veya Arapça kökenli olup havai fişek, küçük patlayıcı eğlence malzemesi anlamına gelir. Ramazan eğlencelerinde yakılan maytaplar neşe ve şakalaşma ortamı yaratırdı. Bu nedenle birisiyle eğlenme eylemi maytap geçmek olarak adlandırılmıştır.
Günlük konuşmada seyrekleşmiştir, yerini dalga geçmek ve matrak geçmek almıştır. Ancak edebi metinlerde, tarihî romanlarda ve yaşlı kuşakta hâlâ bilinir ve kullanılır. Zarif ve nostaljik bir ifade olarak Türkçenin söz varlığında yaşamaya devam eder.