Anlamı
1) okula gitmemiş; 2) tkz. kaba, saygısız.
Detaylı Açıklama
Mektep görmemiş, iki farklı anlamda kullanılan bir deyimdir. Birinci anlamıyla okula gitmemiş, eğitim almamış kişiyi ifade eder. İkinci ve daha yaygın olan mecazi anlamıyla kaba, saygısız, görgüsüz ve davranış kurallarını bilmeyen kişiyi tanımlar. Birinci anlamda kişinin eğitimsizliği somut bir gerçekliktir; ikinci anlamda ise eğitim almış olup olmadığından bağımsız olarak davranışlarının kaba ve görgüsüz olduğu vurgulanır. Mektep görmemiş dendiğinde kişinin sadece bilgisi değil terbiyesi de eksik bulunmuştur. Türk toplumunda eğitim sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda görgü ve terbiye kazanmak olarak değerlendirilir; bu yüzden kaba davranan birine mektep görmemiş demek hem eğitimsizliğini hem de görgüsüzlüğünü eleştirir. Deyim, özellikle toplumsal kurallara uymayan, nezaketten yoksun ve saygısız davranan kişilere yönelik sert bir eleştiri olarak kullanılır.
Mektep Görmemiş Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bu kadar kaba davranma, mektep görmemiş gibi hareket ediyorsun herkes sana bakıyor.
- Mektep görmemiş adam bile bu kadar saygısızlık yapmaz, sen nasıl bir insansın?
- Dedesi mektep görmemişti ama görgüsü ve nezaketiyle herkese örnek olurdu.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça 'mekteb' (okul) kelimesinden gelir. Osmanlı döneminde okul anlamında kullanılmıştır. Görmemek fiili ile birleşerek hem eğitimsizliği hem de görgüsüzlüğü ifade eden bir deyim oluşturmuştur.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, mecazi anlamıyla eğitim almış olup olmadığından bağımsız olarak kaba ve görgüsüz davranan herkese söylenebilir. Üniversite mezunu olsa bile saygısız davranan birine mektep görmemiş denilebilir. İkinci anlamda eğitim değil davranış eleştirisi yapılır.
Evet, oldukça kırıcı bir eleştiridir çünkü kişinin hem bilgisini hem görgüsünü sorgular. Toplum içinde söylendiğinde kişiyi küçük düşürebilir. Samimi ortamlar dışında dikkatli kullanılması gereken sert bir nitelendirmedir.
Evet, kesinlikle mümkündür. Eğitim almamış birçok insan ailesi ve çevresinden edindikleri görgü kurallarıyla saygılı ve nezaketli olabilir. Deyimin üçüncü örneğinde görüldüğü gibi mektep görmemiş ama görgülü olmak toplumda takdir edilen bir durumdur.