Anlamı
sorumlu görmek:
'Suçuna bakmadan bir de bu vaziyetten beni mesul tutmak istiyor, kabahati bana yüklüyor.' -E. İ. Benice.
Detaylı Açıklama
Mesul tutmak, bir kişiyi bir olaydan veya durumdan sorumlu görmek, hesap sorulacak kişi olarak belirlemek anlamına gelen bir deyimdir. Mesul, Arapça kökenli olup sorumlu, hesap verecek olan anlamına gelir. Bir kişi mesul tutulduğunda yaşanan olumsuz bir durumun sebebi olarak görülür ve bunun hesabını vermesi beklenir. Deyim, hem bireysel ilişkilerde hem de resmi, hukuki ve siyasi bağlamlarda kullanılır. Bir yöneticinin aldığı karardan, bir çalışanın yaptığı hatadan veya bir politikacının izlediği politikadan mesul tutulması bu deyimle ifade edilir. Sorumluluk ve hesap verebilirlik kavramlarıyla doğrudan ilişkili olan bu deyim, adalet ve hakkaniyet arayışının dildeki yansımasıdır. Adalet sisteminin temel işlevlerinden biri, sorumluları tespit edip hesap sormaktır.
Mesul Tutmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Suçuna bakmadan bir de bu kötü vaziyetten beni mesul tutmak istiyor, kabul edilir şey değil.
- Yönetim kurulu, bu büyük başarısızlıktan genel müdürü mesul tuttu ve görevden aldı.
- Herkesi mesul tutmak yerine önce kendi sorumluluğunu kabul et, başkasına suç atma.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Evet, ikisi de aynı anlamı taşır. 'Mesul tutmak' Osmanlıca kökenli ve daha resmi bir ifade iken 'sorumlu tutmak' daha güncel ve sade Türkçedir. Hukuki metinlerde ve eski neslin dilinde 'mesul tutmak' tercih edilirken günlük dilde 'sorumlu tutmak' daha yaygındır.
Hukukta bir kişinin bir zarardan veya suçtan mesul tutulması, onun yasal olarak sorumlu kabul edilmesi ve yaptırıma tabi olması anlamına gelir. Tazminat davaları, ceza hukuku ve iş hukuku alanlarında sıkça kullanılır. Mesul tutulan kişi hesap vermek ve gerekirse ceza çekmek durumundadır.
Genellikle olumsuz bir durumla ilişkilendirilir çünkü bir hata, zarar veya olumsuz sonuçtan sorumlu tutulan kişi için kullanılır. Ancak olumlu durumlarda da söylenebilir; bir başarının mimarı olarak birini mesul tutmak, ona atfetmek anlamında da kullanılabilir.