Anlamı
metresle yaşamak.
Detaylı Açıklama
Metres tutmak, evli bir erkeğin eşi dışında sürekli birlikte olduğu bir kadınla gayrimeşru bir ilişki sürdürmesi anlamına gelen bir deyimdir. Metres, Fransızca kökenli olup bir erkeğin nikâhsız birlikte yaşadığı kadını ifade eder. Deyim, toplumsal normlar ve aile yapısına aykırı görülen bu ilişki biçimini tanımlar. Osmanlı'dan Cumhuriyet dönemine kadar uzanan bir süreçte edebiyatta ve toplumsal söylemde sıkça geçmiştir. Günümüzde deyim hâlâ bilinir ancak metres kelimesi eski kullanıma kıyasla daha az tercih edilmektedir. Deyim, eleştiri ve kınama tonu taşır ve genellikle ahlaki bir yargı içerir. Hüseyin Rahmi Gürpınar ve Halid Ziya gibi yazarların eserlerinde bu konu sıkça işlenmiştir. Günümüzde bu kavram yerine daha modern ifadeler kullanılsa da deyim hâlâ bilinmektedir.
Metres Tutmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ailesi habersizken metres tuttuğu ortaya çıkınca hem evde hem toplumda büyük skandal oldu.
- Romanlarda zengin beylerin metres tutması Osmanlı edebiyatında sıkça işlenen bir konu.
- Metres tutmanın bedelini hem ailesi hem kendisi ağır biçimde ödedi, pişman oldu.
Kökeni ve Hikayesi
Fransızca 'maîtresse' kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Osmanlı'nın Batılılaşma sürecinde özellikle İstanbul sosyetesinde ve edebiyatta yaygınlaşmış bir kavramdır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Fransızca 'maîtresse' (hanımefendi, sahibe) kelimesinden gelir. Osmanlı döneminde Batılılaşma süreciyle birlikte Türkçeye geçmiştir. Kelime orijinalinde saygın bir hitap biçimiyken zamanla evli erkeğin gayrimeşru ilişki kurduğu kadın anlamını kazanmıştır.
Osmanlı'nın son dönemi ve erken Cumhuriyet edebiyatında önemli bir tema olarak işlenmiştir. Hüseyin Rahmi Gürpınar, Halid Ziya Uşaklıgil ve Reşat Nuri Güntekin gibi yazarlar eserlerinde metres ilişkilerinin toplumsal sonuçlarını ele almıştır. Bu konu, toplumsal eleştiri aracı olarak kullanılmıştır.
'Metres' kelimesi günümüzde daha az kullanılmakta, yerine 'aldatma ilişkisi', 'gayrimeşru ilişki' veya daha güncel ifadeler tercih edilmektedir. Kavramın kendisi toplumsal olarak hâlâ kınanan bir durumdur ancak ifade biçimi değişmiştir.