Deyim

Dile (dillere) Düşmek Ne Demek?

Anlamı

hakkında dedikodu yapılmak:
'Yâr adını desem olmaz / Düşer dillere dillere' -Erzurumlu Emrah.

Detaylı Açıklama

Dile düşmek, hakkında dedikodu yapılmaktır. Kalıbın çoğul biçimi de vardır: dillere düşmek. Özne dedikodusu yapılan kişi ya da şeydir: bir ad, bir aile, bir ilişki ya da bir olay. Dedikoduyu yapanlar kalıpta anılmaz; tanım yalnız konuşulan tarafa bakar. Dedikodu bir aşk, bir borç, bir kavga ya da bir yanlış adım üzerine olabilir. Sözlük dedikodunun doğru mu yalan mı olduğunu söylemez. Kişi bir davranışı yüzünden de dile düşebilir, hiçbir şey yapmadan da. Kalıp bir uyarıda geçebilir: dikkat et, dile düşersin. Bir köyde, bir mahallede ya da bir fabrikada yaşanan olaylar anlatılırken yer alabilir. Bu durum başkalarının onun hakkında konuşmasıyla ortaya çıkar. Dedikodunun ne kadar süreceği de konuşanlara bağlıdır.

Örnek Cümleler

  1. Gece yarısı eve geç dönen genç kız, ertesi gün bütün mahallede dile düştü.
  2. Belediye ihalesini kardeşinin şirketine veren başkan, kısa sürede ilçede dillere düştü.
  3. Nişanı aniden bozulan çiftin adı, kasabanın düğün salonlarından kahvehanelerine kadar dile düştü.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Dizelerde âşık sevdiğinin adını söyleyemez: Yâr adını desem olmaz / Düşer dillere dillere. Adı bir kez ağızdan çıkarsa sevgilinin dedikodusu yapılacaktır. Dillere sözcüğünün tekrarı bu dedikodunun yayılışını güçlendirir.

Adı çıkmak, birinci anlamında kötü bir ün kazanmak, ikinci anlamında hak edilmemiş bir ün kazanmaktır. Dile düşmekte ise yalnız kişinin dedikodusu yapılır; sözlük bunun bir ün bırakıp bırakmadığını söylemez. Biri bir ünün oluşmasını, öteki dedikodunun konusu olmayı anlatır.

Bu atasözü, doğal yıkımlara karşı önlem alınabildiğini ama yalan yanlış söyleyenleri susturmaya kimsenin gücünün yetmediğini söyler. Dile düşen kişi de hakkındaki konuşmaları durduramayabilir. Atasözü konuşanların susturulamayacağını, deyim konuşulan kişinin durumunu anlatır.