Anlamı
uygunsuz iş yapan kimse, haklı olduğunu göstermek için kendisine benzeyen birini tanık gösterir.
Detaylı Açıklama
Meyhaneciden şahit istemişler, bozacıyı göstermiş, uygunsuz iş yapan bir kimsenin kendini aklamak için yine kendisi gibi güvenilmez birini tanık olarak göstermesini anlatan bir atasözüdür. Meyhane ve boza satıcılığı Osmanlı döneminde benzer ortamlarda yapılan işlerdi ve her ikisinin de toplumsal itibarı düşüktü. Bir meyhanecinin şahit olarak bozacıyı göstermesi, suçlunun tanık olarak yine suç ortağını veya benzerini sunması demektir. Atasözü, özellikle güvenilmez kişilerin birbirini referans göstermesi, rüşvetçinin rüşvetçiyi, yalancının yalancıyı savunması gibi durumları eleştirir. Hukuki, siyasi ve toplumsal bağlamlarda sıkça kullanılan bu söz, tarafsız ve güvenilir tanıklığın önemine dikkat çeker. Güvenilmez kişilerin birbirini referans göstermesi hâlâ günlük hayatta ve siyasette karşılaşılan yaygın bir durumdur. Tarafsız tanıklığın önemi bu atasözüyle güçlü biçimde vurgulanır.
Meyhaneciden Şahit İstemişler, Bozacıyı Göstermiş Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yolsuzluktan yargılanan iş insanı, kendi ortağını tanık gösterdi; meyhaneciden şahit istemişler, bozacıyı göstermiş.
- Onun söylediklerine inanmamı bekleme, meyhaneciden şahit istemişler bozacıyı göstermiş derler.
- Referans olarak kendi kuzenini veriyor, meyhaneciden şahit istemişler, bozacıyı göstermiş.
Kökeni ve Hikayesi
Osmanlı döneminde meyhane ve bozahane benzer toplumsal konumlardaydı. İçki satıcıları ve bozacılar aynı çevrelerde bulunur, benzer müşteri kitlesine hitap ederlerdi. Birinin diğerini tanık göstermesi, tarafsız bir kanıt sunulmadığının halk dilindeki ifadesidir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bozacı, darı veya mısırdan yapılan hafif alkollü bir içecek olan boza satan kişidir. Osmanlı döneminde boza ile şarap satıcıları benzer çevrelerde bulunurdu. İkisinin birlikte anılması, aynı ortamın insanları olduklarını ve birbirlerini kolladıklarını ifade eder.
Mahkemelerde veya soruşturmalarda sanığın güvenilmez tanıklar sunması durumunda kullanılır. Tarafsız olmayan, suça ortak olan veya sanıkla çıkar ilişkisi bulunan tanıkların ifadelerinin güvenilmez olduğunu vurgulamak için bu atasözü hatırlatılır.
Evet, 'kurt dumanlı havayı sever' güvenilmez ortamlarda iş görmeyi, 'it iti ısırmaz' kötü insanların birbirine zarar vermeyeceğini anlatır. Bu atasözlerinin hepsi benzer ortamlardaki kişilerin birbirini kollamasını ve güvenilmezliğini eleştirir.