Anlamı
meyve verecek duruma gelmek:
'Oğlu Hakan'ın doğduğu yıl meyveye duran dut, en doğurgan dönemindeydi.' -M. Uyguner.
Detaylı Açıklama
Meyveye durmak, bir ağacın veya bitkinin meyve verecek duruma gelmesi, ürün vermeye hazırlanması anlamına gelen bir deyimdir. Bir ağaç dikildiğinde hemen meyve vermez; yıllar boyunca büyür, dal budak salar ve belirli bir olgunluğa eriştikten sonra meyveye durur. Bu süreç ağacın türüne göre değişir. Deyim, mecazi olarak bir kişinin, projenin veya sürecin olgunlaşıp sonuç vermeye hazır hâle gelmesini de ifade edebilir. Özellikle tarım ve bahçecilik bağlamında yaygın olan bu ifade, sabır ve beklemenin karşılığını anlatır. Doğanın döngüselliğini ve her şeyin zamanla olgunlaşacağını hatırlatan güzel bir Türkçe deyimdir. Mecazi olarak projelerin olgunlaşması için de kullanılır. Fidanın meyveye durması çiftçi için büyük bir sevinçtir ve yıllarca süren emeğin ilk somut karşılığını temsil eder.
Meyveye Durmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Oğlu Hakan'ın doğduğu yıl meyveye duran dut, en doğurgan dönemindeydi.
- Bahçedeki elma ağaçları dördüncü yılda meyveye durdu, ilk mahsulü topladık.
- Diktiğimiz fidanlar birkaç yıl içinde meyveye durur, biraz daha sabırlı olmamız gerekiyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, ağacın türüne göre meyveye durma süresi değişir. Şeftali ve kayısı ağaçları genellikle üç-dört yılda meyveye dururken ceviz ve zeytin ağaçları yedi-on yıl bekleyebilir. Aşılı fidanlar tohumdan yetiştirilen ağaçlara göre daha erken meyveye durur.
Evet, bir projenin, bir girişimin veya bir eğitim sürecinin olgunlaşıp sonuç vermeye başlaması anlamında mecazi olarak kullanılabilir. Örneğin yeni kurulan bir şirketin üçüncü yılda kâr etmeye başlaması 'meyveye durdu' şeklinde ifade edilebilir.
'Meyveye durmak' sürecin başlangıcını, ağacın ilk kez meyve vermeye hazır hâle gelmesini ifade eder. 'Meyve vermek' ise aktif olarak ürün üretmeyi anlatır. Birincisi hazırlık aşaması, ikincisi üretim aşamasıdır. Ağaç önce meyveye durur, sonra meyve verir.