Anlamı
bir şeyin kullanım süresi bitmek, eskimek.
Detaylı Açıklama
Miadı dolmak, bir şeyin kullanım süresinin bitmesi, eskimesi ve artık işlevini yerine getiremez hâle gelmesi anlamına gelen bir deyimdir. Miad, Arapça kökenli olup süre, vade anlamına gelir. Bir ürünün son kullanma tarihinin geçmesi, bir sözleşmenin süresinin bitmesi veya bir teknolojinin devrini tamamlaması miadı dolmak olarak ifade edilir. Deyim hem somut hem mecazi anlamda kullanılır. Somut anlamda gıda, ilaç veya teknik ürünlerin kullanım süresinin bitmesini, mecazi anlamda ise bir düşüncenin, bir sistemin veya bir kişinin artık işlevini yitirip geçerliliğini kaybetmesini anlatır. Gıda güvenliğinden teknolojiye, siyasetten kişisel ilişkilere kadar geniş bir alanda kullanılan bu deyim, her şeyin bir ömrü olduğunu ve zamanı geldiğinde yenilenme gerektiğini hatırlatır.
Miadı Dolmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bu ilacın miadı dolmuş, kesinlikle kullanılmamalı yoksa sağlığa zararlı olabilir.
- Eski yönetim anlayışının miadı doldu, artık yeni ve çağdaş yaklaşımlar gerekiyor.
- Telefonun miadı çoktan doldu, tamire değmez artık, bir an önce yenisini almam lazım.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça 'mî'âd' kelimesinden gelir ve vade, süre, randevu anlamlarını taşır. Osmanlıca'da bir şeyin belirlenen süresinin dolması anlamında kullanılmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
'Miadı dolmak' bir şeyin kullanım süresinin fiziksel veya işlevsel olarak bitmesini ifade eder. 'Modası geçmek' ise bir şeyin artık beğenilmemesini, tercih edilmemesini anlatır. Birincisinde nesnel bir sona erme, ikincisinde toplumsal bir beğeni değişimi söz konusudur.
Mecazi olarak evet; bir yöneticinin, bir politikacının veya bir düşünce liderinin artık etkisini yitirdiğini, döneminin kapandığını ifade etmek için kullanılır. Ancak kişiye doğrudan söylenmesi kırıcı olabilir çünkü eskidiğini ve işe yaramaz olduğunu ima eder.
Gıdaların son kullanma tarihi, ürünün güvenli ve besleyici olarak tüketilebileceği süreyi belirtir. Miadı dolmuş gıdalar sağlık riski oluşturabilir; bakteri üremesi, kimyasal bozulma ve besin değeri kaybı meydana gelebilir. Bu nedenle miadı dolmuş ürünlerin tüketilmemesi önemlidir.