Anlamı
1) dosdoğru, dimdik; 2) uslu, kıpırtısız; 3) tertemiz, düzgün; 4) zayıf, sararıp solmuş.
Detaylı Açıklama
Mum gibi, dört farklı anlamda kullanılan çok yönlü bir benzetme deyimidir. Birincisi dosdoğru ve dimdik durmayı, ikincisi uslu ve kıpırtısız olmayı, üçüncüsü tertemiz ve düzgün olmayı, dördüncüsü ise zayıf, sararıp solmuş olmayı ifade eder. Mum, düz ve dik yapısıyla, beyaz ve temiz görünümüyle, sessiz yanışıyla ve zamanla eriyerek incelip solan hâliyle farklı benzetmelere kaynak olmuştur. Bağlama göre hangi anlamın kastedildiği anlaşılır. Bir çocuğun mum gibi uslu durması ikinci, bir yüzeyin mum gibi temiz olması üçüncü, birinin hastalıktan mum gibi erimesi dördüncü anlama örnektir. Türkçenin en zengin benzetme deyimlerinden biridir. Mumun farklı fiziksel özelliklerinden yararlanarak çeşitli benzetmeler kuran bu deyim Türkçenin en zengin ve çok yönlü ifadelerinden biridir.
Mum gibi Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Mum gibi dimdik ve dosdoğru duruyordu, asker gibi hareketsiz bekliyordu.
- Ev mum gibi tertemiz ve pırıl pırıl, her köşesi özenle silinmiş.
- Hastalıktan mum gibi erimiş, zayıflamış, bir deri bir kemik kalmış, tanınmaz hâlde.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlamdan anlaşılır. Duruş ve dik yapı bağlamında dosdoğru, çocuk davranışı bağlamında uslu, temizlik bağlamında tertemiz, hastalık ve zayıflık bağlamında sararıp solmuş anlamı taşır. Bu konu toplumsal ve kültürel açıdan büyük önem taşımaktadır ve güncelliğini korumaktadır.
Mumun fiziksel özellikleri çeşitlidir: dik ve düz bir şekle sahiptir, beyaz ve temiz görünür, sessizce yanar ve zamanla eriyip incelerek söner. Bu farklı özellikler farklı benzetmelere ilham vermiştir.
'Taş gibi' (sert, hareketsiz, duygusuz), 'su gibi' (akıcı, kolay, berrak) ve 'ateş gibi' (kızgın, parlak, hızlı) gibi benzetmeler de birden fazla anlam taşır. Türkçe benzetme deyimleri genellikle bağlama göre anlam değiştirir.