Anlamı
sessiz, uslu, doğru düzgün durmak:
'Öteki çocuklar mum kesilmişler, sahte bir sessizlikle birer disiplin modeli olmuşlardı.' -Ç. Altan.
Detaylı Açıklama
Mum kesilmek, sessiz, uslu ve doğru düzgün durmak, hiç kıpırdamadan ve ses çıkarmadan beklemek anlamına gelen bir deyimdir. Kişi mum kesildiğinde tüm hareketlerini durdurur, sessizleşir ve âdeta bir mum gibi hareketsiz kalır. Bu durum genellikle korku, saygı, şaşkınlık veya otorite karşısında ortaya çıkar. Bir çocuğun öğretmenin azarından sonra mum kesilmesi, bir çalışanın müdürün huzurunda mum kesilmesi veya bir suçlunun polisin karşısında mum kesilmesi bu deyimle anlatılır. Deyim, ani bir davranış değişikliğini, hareketli ve gürültülü olan birinin birdenbire sessiz ve uslu hâle gelmesini vurgular. Ani bir davranış değişikliğini vurgulayan bu deyim özellikle çocukların otorite karşısındaki tepkilerini anlatmak için çok tercih edilen etkili bir ifadedir.
Mum Kesilmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Öteki çocuklar mum kesilmişler, sahte bir sessizlikle birer disiplin modeli olmuşlardı.
- Baba eve gelince yaramaz çocuk bir anda mum kesildi, hiç kıpırdamadı.
- Müdür içeri girince odadaki herkes mum kesildi, derin bir sessizlik oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çok yakın anlamlıdır. 'Mum kesilmek' ani bir değişimi vurgular; kişi bir anda sessiz ve hareketsiz hâle gelir. 'Mum gibi durmak' ise daha durağan bir tanımlama yapar; kişi zaten öyle durmaktadır. Birincisi değişim anını, ikincisi mevcut durumu anlatır.
Bağlama göre her ikisi de olabilir. Yaramaz bir çocuğun uslanması olumlu bir gelişme olarak görülebilir. Ancak kişinin korkudan veya baskıdan mum kesilmesi olumsuz bir durumu ifade eder. Sahte bir sessizlik ise ikiyüzlülüğe işaret edebilir.
Otorite figürlerinin varlığında, azar ve ceza sonrasında, şaşkınlık ve korku anlarında ve resmi ortamlara girildiğinde sıkça kullanılır. Özellikle çocukların davranış değişikliğini anlatmak için çok tercih edilen bir deyimdir.