Anlamı
yardım ve iyiliğin sınırı yoktur.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, iyiliğin, yardımın, cömertliğin ve insanlığa yakışan güzel davranışların ölçüyle sınırlandırılamayacağını anlatır. Mürüvvet, yalnızca yardım etmek değil; incelik, gözetme, eli açıklık ve gönül zenginliği anlamlarını da taşır. Günlük hayatta birine yardım eden, destek olan, elinden gelenin fazlasını yapan kişiler için övgü niteliğinde kullanılır. Söz, iyiliğin matematik hesabına sığmayacağını söyler. Gerçek mürüvvet bazen ihtiyaç anında sınır tanımayan bir el uzatmadır. Atasözü, cömertliği yalnızca maddi vermeyle değil, insanlık göreviyle ilişkilendirir. Ölçülüp biçilerek yapılan destekten çok, gönülden gelen iyiliği değerli bulur. İnsanlığın asıl zarafeti, tam da bu hesapsız iyilikte görünür. Bu yüzden söz, yardımseverliğe dair en sıcak ve yüceltici halk ifadelerinden biri olarak yaşamayı sürdürür.
Örnek Cümleler
- O kadar destek oldu ki mürüvvete endaze olmaz dediler.
- Gerçek iyilik hesapla olmaz, mürüvvete endaze olmaz.
- Elinden geleni esirgemedi; mürüvvete endaze olmaz.
Kökeni ve Hikayesi
Rivayete göre bu söz, Osmanlı-Türk kültüründe mürüvvet kavramının yüksek ahlaki değer taşımasından doğmuştur. 'Endaze' yani ölçü kavramıyla birlikte kullanılarak, gerçek iyiliğin sayıyla ve hesapla sınırlandırılamayacağı düşüncesi kalıplaşmıştır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Cömertlik, yardımseverlik, insanlık ve gönülden gelen iyilik değerini över. Bu atasözü, iyiliğin, yardımın, cömertliğin ve insanlığa yakışan güzel davranışların ölçüyle sınırlandırılamayacağını anlatır.
Ölçü, sınır ve hesap anlamı taşır; burada iyiliğin böyle sınırlara sığmayacağı anlatılır. Mürüvvet, yalnızca yardım etmek değil; incelik, gözetme, eli açıklık ve gönül zenginliği anlamlarını da taşır.
Elinden gelen yardımı esirgemeyen, cömert davranan ve insanlık gösteren kişiler için söylenir. Günlük hayatta birine yardım eden, destek olan, elinden gelenin fazlasını yapan kişiler için övgü niteliğinde kullanılır.