Anlamı
ün sahibi olarak tanınmak:
'Karaman alayı, bizim harp tarihimizde büyük nam kazanmış bir alaydır.' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
Nam kazanmak, yaptığı işlerle veya gösterdiği başarılarla ün sahibi olmak ve tanınmak anlamına gelir. "Nam almak" ile yakın anlamlıdır ancak "kazanmak" fiili, bu şöhretin emek ve çabayla elde edildiğini vurgular. Bir asker savaş meydanında kahramanlığıyla, bir esnaf dürüstlüğüyle, bir bilim insanı keşifleriyle nam kazanır. Deyim tarihî metinlerde ve askerî anlatılarda özellikle sık kullanılır; Osmanlı kroniklerinde ve halk destanlarında kahramanların nam kazanması önemli bir motiftir. Günümüzde de hâlâ kullanılan bu ifade, kişinin toplumda saygın bir yer edinmesini ve geniş çevrelerce bilinir hâle gelmesini somut biçimde anlatır. Spor, sanat ve iş dünyasında başarılarıyla tanınan kişiler için sıkça söylenir. Özellikle uzun ve zorlu bir sürecin ardından elde edilen tanınmışlığı betimleyen bu deyim, şöhretin hak edilmiş olduğunu vurgular.
Nam Kazanmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Dedem Kurtuluş Savaşı'nda gösterdiği cesaretle nam kazanmış, köyünde herkes onu saygıyla anardı.
- Küçük kasabadaki fırıncı lezzetli ekmeğiyle çevre illerde bile nam kazandı.
- Genç avukat ilk davasını kazanarak hukuk çevrelerinde hızla nam kazanmaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Nam kazanmak, emek ve başarıyla ün elde etmeyi vurgularken nam salmak, bu ünün geniş bir alana yayılmasını ifade eder. Biri kazanım sürecine, diğeri yayılım sürecine odaklanır. Bir komutan önce nam kazanır, sonra bu şöhreti uzak diyarlara kadar nam salar.
Osmanlı kroniklerinde padişahların ve komutanların fetihlerle nam kazanması sıkça anlatılır. Evliya Çelebi'nin Seyahatname'sinde de şehirlerin ve kişilerin nam kazanmasından bahsedilir. Halk destanlarında Köroğlu, Dadaloğlu gibi kahramanların nam kazanması edebi bir motif olarak öne çıkar.
Spor, sanat, gastronomi ve iş dünyasında yaygın biçimde kullanılır. Bir futbolcunun golcülüğüyle nam kazanması, bir ressamın tablolarıyla nam kazanması veya bir firmanın kalitesiyle nam kazanması günlük basında ve konuşmalarda sıkça karşılaşılan kullanımlardır.