Anlamı
istenen her şeyi hangi durumda olursa olsun yerine getirmek:
'Cemal Paşa, gençlik akımı içinde hatırı sayılır olduğunu bildiği için sonuna kadar Halide Hanım'ın nazına katlandı.' -F. R. Atay.
Detaylı Açıklama
Nazına katlanmak, birinin kaprislerine, nazlarına ve isteklerine hangi durumda olursa olsun tahammül göstermek, sabırla her isteğini yerine getirmek anlamına gelen bir deyimdir. "Naz" kelimesi bir şeyi istememişçesine davranmak, kendini ağırdan satmak anlamına gelir; nazına katlanmak ise bu davranışa rağmen sabırlı olmayı ifade eder. Deyim, genellikle değer verilen bir kişinin zor karakterine veya kaprisli tavırlarına rağmen ona bağlı kalmayı anlatır. Aşk ilişkilerinde sevgilinin nazına katlanmak, iş hayatında değerli bir müşterinin kaprislerine tahammül etmek veya bir çocuğun huysuzluklarına sabretmek bu deyimle ifade edilir. Falih Rıfkı Atay'ın aktardığı gibi Cemal Paşa'nın Halide Hanım'ın nazına katlanması, kişinin toplumsal konumu gereği sabır göstermesi gereken durumları somut biçimde örnekler.
Nazına Katlanmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sevgilisinin her küçük kaprisine boyun eğip nazına katlanması arkadaşlarını çok şaşırtıyordu.
- Patron en iyi müşterisinin nazına katlanmak zorundaydı çünkü ciroların yarısı ona bağlıydı.
- Anneler çocuklarının nazına katlanır ama içten içe bir gün büyüyeceklerini bilir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlama göre her ikisi de olabilir. Sevgi ve sabır gereği birinin nazına katlanmak olumlu bir fedakârlık ifadesi taşır. Ancak sürekli başkasının kaprislerine boyun eğmek olumsuz bir bağımlılık veya güçsüzlük olarak da yorumlanabilir. Deyimin olumlu veya olumsuz algılanması, katlanma nedenine ve sıklığına bağlıdır.
En sık romantik ilişkilerde ve ebeveyn-çocuk ilişkisinde kullanılır. Âşıkların sevgilisinin nazına katlanması edebiyatta çok işlenen bir temadır. Ayrıca patron-müşteri, öğretmen-öğrenci ve arkadaşlık ilişkilerinde de zor karakterli birine sabır göstermeyi anlatmak için söylenir.
Divan edebiyatında sevgilinin nazı, âşığın katlanması gereken en büyük sınavlardan biri olarak işlenir. Sevgili nazlıdır, âşık ise onun her nazına katlanarak sadakatini kanıtlar. Bu tema gazellerde, kasidelerde ve mesnevilerde yüzlerce yıl boyunca işlenmiş ve Türk edebiyatının temel motiflerinden biri olmuştur.