Anlamı
onda yoktur: Onda para ne arar!
Detaylı Açıklama
Ne gezer, bir kişide veya durumda olması beklenen bir şeyin kesinlikle bulunmadığını vurgulayan bir sözdür. "Onda yoktur, orada arama" anlamında kullanılır. Kişinin sahip olması beklenen bir niteliğin tamamen eksik olduğunu ifade eder. Olumsuz bir vurgu taşır ve genellikle hayal kırıklığı veya alay tonu eşlik eder. "Onda para ne gezer" dendiğinde o kişide para olmadığı kesin bir dille belirtilir. Deyim, beklentiyle gerçeklik arasındaki uçurumu çarpıcı biçimde ortaya koyar. Günlük konuşmada yaygın olan bu ifade, birinin yetersizliğini veya bir durumun umutsuzluğunu anlatırken tercih edilir. Konuşanın kesin yargısını net biçimde aktarır ve karşıdaki söylem hakkında tartışmaya yer bırakmayan bir ton taşımasıyla dikkat çeker.
Ne Gezer Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Onda zaten vefa ne gezer, yaptığın bütün iyilikleri çoktan unutmuş gitmiştir.
- Bu dükkânda kalite ne gezer, her şey en ucuz malzemeden yapılmış.
- Sende sabır ne gezer arkadaşım, beş dakika bile sıramız geldiğinde bekleyemezsin.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
"Gezmek" burada bulunmak, dolaşmak anlamında mecazi olarak kullanılır. "Ne gezer" dendiğinde o niteliğin orada dolaşmadığı, yani hiç bulunmadığı vurgulanır. Gezme eylemi hareket ve varlık çağrıştırır; "ne gezer" ise bu varlığın kesinlikle olmadığını kesin bir biçimde ifade eder.
Doğrudan birine söylendiğinde kırıcı olabilir çünkü kişinin bir nitelikten tamamen yoksun olduğunu kesin bir dille belirtir. "Sende akıl ne gezer" veya "sende vefa ne gezer" gibi kullanımlar ağır eleştiriler taşır. Üçüncü şahıs hakkında konuşulurken daha hafif kalabilir ancak yine de olumsuz bir yargı içerir.
Genellikle "onda/bunda/şunda + [nitelik] + ne gezer" kalıbında kullanılır. Nitelik yerine para, akıl, vefa, sabır, merhamet gibi soyut kavramlar veya somut varlıklar gelebilir. İfade her zaman olumsuz bir yargı taşır ve söz konusu niteliğin kesinlikle bulunmadığını belirtir.