Anlamı
beğenmemek, önem vermemek:
'... şöyle demiştim, böyle yapmıştım, diyene burun büker.' -Y. K. Beyatlı.
Detaylı Açıklama
Burun bükmek, beğenmemek, önem vermemektir. Kişi bir şeyi, bir davranışı ya da bir insanı değersiz bulur ve bunu yüzüyle, bakışıyla belli eder. Söz hem bir yargıyı hem de bu yargının dışa vurulmasını anlatır. Bir yemeğe, bir hediyeye, bir öneriye, bir giysiye ya da birinin övünmesine burun bükülebilir. Bu tutumun ardında haklı bir seçicilik de olabilir, bir kibir de. Kişi beğenmediğini açıkça, yüksek sesle söylemeyebilir; ama yüzündeki ifade yeterince şey anlatır. Bir sofrada, bir toplantıda ya da bir alışverişte bu tutum görülebilir. Burun bükülen kişi bu tavrı fark edip incinebilir. Konuşan da bu tavrı kimi zaman gülerek, kimi zaman kınayarak aktarır.
Örnek Cümleler
- Annesinin özenle hazırladığı sebze yemeğine burun büken çocuk, tabağını itip masadan kalktı.
- Stajyerin getirdiği yeni fikre burun büken müdür, aynı öneriyi bir ay sonra kendisi sundu.
- Pazardaki domateslerin biçimine burun büken kadın, sonunda en pahalı tezgâhtan alışveriş etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Şöyle demiştim, böyle yapmıştım, diyene burun büker cümlesinde konuşulan kişi, kendini öven ve geçmişteki işlerini anlatan birini önemsemez. Burun bükmek burada bir övünmeye karşı açıkça gösterilen umursamazlıktır.
Dudak bükmek, bir şeyi beğenmediğini, küçümsediğini belli etmektir. Burun bükmek de beğenmemek, önem vermemektir; iki kalıp da bu tutumu yüzdeki bir hareketle adlandırır. İkisi aynı tavrın yakın adlarıdır; biri dudağı, öteki burnu anar.
Bu atasözü, kişinin elde edemediği şeyi istemiyormuş, beğenmiyormuş gibi gösterdiğini söyler. Burun bükmek de bir beğenmeme tavrıdır. Atasözü bu tavrın kimi zaman bir ulaşamamayı, bir kıskançlığı gizlediğini düşündürür.