Anlamı
1) sigara veya başka bir şeyin dumanını içine çekmek:
'Ramazan sigarasının izmaritinden birkaç nefes çekti.' -Ç. Altan. 2) esrar içmek.
Detaylı Açıklama
Nefes çekmek, sigara veya başka bir şeyin dumanını içine çekmek anlamına gelen bir deyimdir. İkinci anlamda ise esrar içmek anlamında argo olarak kullanılır. Çetin Altan'ın aktardığı "Ramazan sigarasının izmaritinden birkaç nefes çekti" cümlesi, sigara içme eyleminin en somut betimlemesini sunar. Birinci anlamda sigara, nargile veya pipo içerken dumanın ciğerlere çekilmesini ifade eder ve günlük dilde çok yaygındır. İkinci anlamda ise yasadışı madde kullanımına gönderme yapar ve argo niteliğindedir. Her iki anlamda da "çekmek" fiili dumanın içe doğru alınmasını betimler. Deyim, tütün kültürünün ve sigara alışkanlığının Türk toplumundaki yaygınlığının dilsel yansımasıdır. Edebiyatta karakterlerin sigara içme sahnelerinde atmosfer yaratmak için sıkça kullanılan bu ifade, özellikle gerilim veya düşünce anlarının somut betimlemesinde tercih edilir.
Nefes Çekmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Akşam alacasında balkonda yarısı bitmiş sigarasından birkaç nefes çekip düşüncelerine daldı.
- Yarısı bitmiş sigarasından derin bir nefes çekti ve sonunda konuşmaya başladı.
- Mahalle gençleri parkta toplanıp esrar nefesi çekiyormuş, polis sabaha karşı baskın yapmış.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlam belirleyicidir. Sigara veya nargile ile birlikte kullanıldığında birinci anlam (tütün dumanı çekmek) geçerlidir. Tek başına veya argo bağlamda "nefes çekmek" dendiğinde ikinci anlam (esrar içmek) ima edilebilir. Özellikle gençler arasında veya suç haberlerin ikinci anlam daha belirgindir.
Roman ve hikâyelerde karakterlerin düşünme, karar verme veya gerilim anlarını somutlaştırmak için kullanılır. Sigara içme eylemi edebiyatta genellikle bir duraklama, düşünce anı veya geçiş sahnesini işaret eder. Orhan Kemal, Sait Faik ve Oğuz Atay'ın eserlerinde sigara içme sahneleri bu deyimle sıkça betimlenir.
Argo anlamıyla özellikle gençlik argosunda ve suç haberlerinde yaygındır. "Nefes çekmek" esrar içmenin en bilinen argo karşılıklarından biridir. Polis tutanaklarında ve mahkeme kararlarında da bu kalıp karşılaşılabilir. Resmi olmayan ortamlarda hemen anlaşılan ancak resmi ortamlarda kullanılmayan bir ifadedir.