Anlamı
uzun uzun ve boş konuşmak:
'Enişte istediği kadar nefes tüketsin, hepsi bir kulağımdan girer, öteki kulağımdan çıkar.' -S. M. Alus.
Detaylı Açıklama
Nefes tüketmek, uzun uzun ve boşuna konuşmak, sözlerinin hiçbir etkisi olmadığı hâlde konuşmaya devam etmek anlamına gelen bir deyimdir. "Nefes" konuşma için harcanan enerjiyi, "tüketmek" ise bu enerjinin boşa gitmesini ifade eder. Sermet Muhtar Alus'un aktardığı "Enişte istediği kadar nefes tüketsin, hepsi bir kulağımdan girer, öteki kulağımdan çıkar" cümlesi, konuşanın sözlerinin hiç dinlenmediğini gösterir. Deyim, karşıdaki kişinin sözlerini dinlemediği veya uygulamadığı için konuşmanın anlamsızlaştığı durumları anlatır. Öğretmenlerin dinlemeyen öğrencilere, ebeveynlerin söz dinlemeyen çocuklara ve yöneticilerin ilgisiz çalışanlara yönelik şikâyetlerinde sıkça kullanılır. Konuşmanın etkisizliğini ve konuşmacının çaresizliğini vurgulayan bu deyim, iletişimsizliğin yarattığı hayal kırıklığının somut bir ifadesidir. İletişimin tek taraflı kalamayacağını ve dinlenmeden konuşmanın anlamsızlaştığını vurgulayan bu deyim, etkili iletişimin karşılıklılık ilkesini dolaylı biçimde hatırlatır.
Nefes Tüketmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Öğretmen sınıfta saatlerce nefes tüketti durmadan ama öğrenciler bir an bile dinlemedi.
- Annem oğluna nasihat verip nefes tüketmeye devam ediyor ama hiçbir tesiri olmuyor.
- Bu uzun toplantıda boş yere nefes tüketmeyelim, doğrudan sonuca gidelim.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
"Boş konuşmak" içeriksiz, anlamsız konuşmayı eleştirir; konuşanın söylediğinin değersizliğini vurgular. "Nefes tüketmek" ise konuşanın söylediğinin dinlenmediğini vurgular; içerik anlamlı olabilir ama karşı taraf dinlemez. Birinde sorun konuşmacıda, diğerinde dinleyicidedir.
Eğitim ortamlarında öğretmenlerin, aile içinde ebeveynlerin ve iş yerinde yöneticilerin şikâyetlerinde en çok duyulur. Ortak nokta, konuşanın karşı tarafa ulaşamama çaresizliğidir. Ayrıca siyasette muhalefetin iktidarı uyarmasının sonuçsuz kalması da "nefes tüketmek" olarak nitelenir.
Evet, kişi kendi çabasının boşunalığını fark ettiğinde kendisi için de söyleyebilir: "Boşuna nefes tüketiyorum" demek, artık konuşmanın bir işe yaramadığını kabullenmektir. Bu kullanımda hem pişmanlık hem de vazgeçme tonu vardır.