Anlamı
gelişmek.
Detaylı Açıklama
Neşvünema bulmak deyimi, bir kişinin, bir kurumun, bir sanat dalının ya da bir fikrin gelişip büyümesini, olgunlaşıp serpilmesini anlatmak için kullanılan klasik bir ifadedir. Eski yazı dilinin izlerini taşıyan bu deyim, Osmanlı edebiyatı, hatırat ve klasik gazete köşelerinde sıklıkla karşımıza çıkar. Modern Türkçede yerini büyük ölçüde gelişmek, serpilmek, yetişmek gibi kelimelere bırakmıştır; ancak edebi ve resmi metinlerde hâlâ tercih edilebilir. Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişimi, bir sanat akımının olgunlaşması, bir derneğin güçlenip kurumsallaşması gibi süreçler için doğal düşer. Arapça neşv anlamı büyüme, nema ise çoğalma, gelişme demek olduğundan deyim çift kökenli güçlü bir gelişme imgesi sunar. Bu yönüyle deyim, edebi klasik üslubun günümüze ulaşan parlak izlerinden biri olarak kültür dilinin sürekliliğini sağlar.
Neşvünema Bulmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Köyde doğan bu yetenekli çocuk büyük şehre geldikten sonra neşvünema buldu.
- Cumhuriyetin ilk yıllarında pek çok kültürel kurum henüz neşvünema bulmaya başlamıştı.
- İnce bir sezgiyle yazılmış bu sanat anlayışı yıllar içinde kendi okurunu yaratarak neşvünema bulmuştur.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça neşv büyüme ve nema gelişme kelimelerinin birleşimi Osmanlı yazı diline geçmiş, almak yardımcı fiili yerine bulmak ile birleşerek Türkçenin kalıp ifade tercihine uyum sağlamıştır. Deyim edebi dilden günümüze ulaşmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hatırat, biyografi, edebiyat tarihi, kültür incelemesi ve denemeler bu deyimin doğal alanıdır. Modern roman ve günlük gazetecilik dilinde nadir kullanılır; ancak Osmanlı son dönem ve erken Cumhuriyet metinlerinde sıkça karşımıza çıkar. Bir akımın, bir kurumun ya da bir kişinin uzun süreçte serpildiğini özlü biçimde anlatmak isteyen yazarlar bu kalıbı tercih eder. Cümleye klasik bir derinlik katar.
Gelişmek günlük ve nötr; neşvünema bulmak klasik, edebi ve duygusal vurgusu yüksektir. Aynı cümle iki sözcükten hangisiyle kurulduysa metnin tonu değişir. Neşvünema bulmak okuyucuya tarihsel bir süreklilik hissi verir; serpilen şeyin köklü bir geleneğe yaslandığını sezdirir. Bu yüzden anıtsal anlatımlarda ve büyük olayların özetlerinde tercih edilir.
Neşv, Arapçada büyüme, yetişme, doğa karşısında serpilme anlamı taşır. Nema ise çoğalma, üreme, artma demektir. İki kelimenin birleşimi, hem niteliksel hem niceliksel gelişmeyi birlikte ifade eder. Bu yüzden deyim yalnızca büyümeyi değil, bu büyümenin olgunluk ve genişlemeyle desteklenmesini de kapsar. Anlam zenginliği klasik edebiyatın titiz kelime seçiminin bir yansımasıdır.