Anlamı
davranışlarda nazik olmak:
'Galiba beni tanımış olacak, ondan sonra biraz fazla nezaket göstermek istedi.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Nezaket göstermek deyimi, kişinin davranışlarında, sözlerinde ve hareketlerinde inceliği, kibarlığı ve karşısındakine duyduğu saygıyı belli etmesini anlatır. Yalnızca usul gereği yapılan biçimsel davranışları değil, samimi bir incelikle karşılanan, küçük bir özen taşıyan davranışları da kapsar. Birine yer vermek, kapıyı açık tutmak, sözünü kesmemek, doğru selamla karşılamak, hâl hatır sormak gibi pek çok küçük eylem nezaket göstermek başlığı altında değerlendirilebilir. Geleneksel Türk görgü anlayışında bu davranışlar terbiye ve görgünün dışa vurumu sayılır. Edebiyatta da karakterin iç dünyasını tanıtmak için sıkça kullanılır; çünkü gerçekten nazik biri ortaya çıkan ufak ayrıntılarla okuyucuya kendini hissettirir. Türk düşüncesinde nezaket göstermek bir görgü kuralı olmanın ötesinde toplumsal güvenin temel taşı sayılır; bu yüzden gündelik konuşmada deyim sıkça yer alır.
Nezaket Göstermek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yaşlı kadın otobüse binince genç adam kalkıp nezaket gösterdi ve yerini ona verdi.
- Tartışma kızışmışken bile karşı tarafa son ana kadar nezaket göstermeyi hiç bırakmadı.
- Misafirlerin önünde tabağı sürekli boşalmasın diye ev sahibesi büyük nezaket göstermişti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Nezaket içten bir saygıya dayanır; karşıdakinin değerini fark eden ve davranışında bunu doğal biçimde dışarıya yansıtan bir tutumdur. Yapmacıklık ise davranışın ardındaki niyetin samimiyetsiz olduğunu sezdirir. Aynı eylem birinde içten, ötekinde sahte durabilir. Sınır, davranışın değişmez bir alışkanlığa mı yoksa ortama göre takılıp çıkarılan bir maskeye mi dönüştüğüdür.
Büyüğün elini öpmek, evine ilk girene yer göstermek, sofrada büyüğe öncelik vermek, misafire çay-kahve sunmak, konuşurken sözünü kesmemek, kapıdan birlikte geçerken karşıdakine yol vermek gibi davranışlar bu kapsamdadır. Türk halk geleneğinde nezaket, tek tek davranışlar değil bütünlüklü bir terbiye anlayışıdır. Küçükten itibaren aile içinde öğretilir, hayat boyu pekiştirilir.
Modern hayatın hızı ve dijital ilişkilerin çoğalması yüz yüze inceliği daha kıymetli kılmıştır. Karşımızdaki insana ayrılan dikkatli bir dakika, sözle değil davranışla ifade edilen bir özen taşıdığı için derin etki bırakır. İş hayatında, müşteri ilişkilerinde ve günlük buluşmalarda nezaketli kişiler daha güvenilir bulunur. Bu yüzden gelenek modern hayatın koşullarına uyum sağlayarak değerini korur.