Anlamı
1) verilen notu düşürmek, azaltmak; 2) az not vermek.
Detaylı Açıklama
Not kırmak deyimi öğretmenin öğrencisinin sınav, ödev ya da derse katılım notunu eksiltmesi, daha düşük bir puan vermesi veya başlangıçtan itibaren daha az not vermesi anlamında kullanılır. Kırmak fiili buradaki azaltma eylemini somut ve görsel bir biçimde anlatır; sanki tam puanlık bir bütünden parça koparılıyor gibidir. Öğrencinin yazım hataları, eksik cevapları, zamanında teslim etmemesi ya da derse kayıtsız tutumu not kırmanın yaygın nedenleridir. Halk dilinde bu deyim aynı zamanda mecazi olarak da kullanılır; bir kişinin başka bir kişiye verdiği değerin bir hata yüzünden azalması bu kalıpla anlatılır. Eğitim ve sosyal yaşamın iç içe geçen değerlendirme dili Türkçede bu söze geniş bir kullanım alanı kazandırır.
Not Kırmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Öğretmen yapılan yazım hataları yüzünden ödevden epeyce büyük bir not kırdı.
- Geç gelen öğrencilerin not kırılacağını yıl başında müdür açıkça duyurmuştu.
- O sabahki toplantıda yöneticinin patavatsız cümleleri ona herkesin gözünde not kırdırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yazım yanlışları, eksik cevaplar, ödev gecikmesi, talimatların gözardı edilmesi, kopya şüphesi ya da derse kayıtsız tutum öğretmenlerin not kırma gerekçeleri arasındadır. Çoğu okul önceden açıkladığı kriterlere göre puanlama yapar ve öğrenci hangi davranışın notu nasıl etkileyeceğini bilir. Şeffaf bir not kırma süreci öğrencilerin sisteme güvenmesini sağlar ve eğitim adaletini destekler. Bu yüzden kriterler önceden duyurulmalıdır.
Bir kişinin başkasına verdiği değerin azalması, davranışlarının onun gözünde itibar yitirmesi durumlarında mecazi olarak kullanılır. Toplantıda yapılan bir hata, sosyal hayatta küçük bir gaf ya da iş yerinde patavatsız bir tepki kişiye etrafında not kırdırabilir. Bu kullanım eğitimin değerlendirme dilini günlük yaşam ilişkilerine taşır ve halk dilinin esnek metafor kapasitesini gösteren güzel bir örnek sunar.
Kırmak fiili Türkçede bir bütünden parça koparmayı, eksiltmeyi ve değer kaybetmeyi anlatır. Not bir bütün olarak hayal edilir; kırılarak küçülen bir cisim gibi düşünülür. Bu somut imge öğrencinin kayıp duygusunu da etkili biçimde anlatır. Halk dili soyut bir azalmayı somut bir kırılma görüntüsüyle birleştirir. Bu yüzden deyim hem etkili hem de akılda kalıcı bir kalıp olarak yaşamayı sürdürür.