Anlamı
beğenildiği belirtilmek istendiğinde kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Nur ol deyimi, birinin yaptığı güzel bir iş, anlamlı bir söz ya da takdir edilen bir davranışa karşılık olarak konuşmacının duyduğu memnuniyeti ve takdiri dile getirmesi anlamında kullanılır. Halk dilinde dostlar arasında, esnaf ve müşteri ilişkisinde, küçük iyilikler karşısında doğal akıcılığını korur. Sözün ardındaki dilek tonu son derece açıktır; konuşmacı karşısındakine 'iyiliğin gibi senin de yüzün, için aydınlansın' demek ister. Bu yüzden hem bir teşekkür hem bir hayır duası niteliği taşır. Türk halk söyleyişinin küçük ama duygusal cömertliğini gösteren değerli bir kalıptır. Aile sohbetlerinde, kahvehane diyaloglarında, esnaf ortamlarında ve halk hikâyelerinde sıkça karşımıza çıkar. Bu özelliğiyle deyim Türk halk söyleyişinin teşekkür ile duayı tek nefeste birleştiren incelikli kalıplarından biri olarak halk dilinde yaşamaya devam eder.
Nur Ol! Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yaşlı kadın evine yardım eden gence içten içe nur ol oğlum diyerek dua etti.
- Berber kendisine getirilen yardımı kabul etmeyince müşteri gülerek nur ol komşu dedi.
- Çocuğunun ihtiyacını fark eden öğretmene veliler hep nur ol hocam diye seslenmişti.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça nur kelimesi ilahi aydınlık anlamına gelir. Türkçedeki ol fiili buyuru kipi olarak gelecek dileği ifade eder. İki kelimenin birleşimi karşıdakine teşekkür ile dua birleşik bir ifade kazandırarak halk dilinin saygı sözleri arasına yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Komşuluk, esnaf-müşteri, öğretmen-veli, ev sahibi-misafir gibi günlük sosyal ilişkilerde doğal duyulur. Aralarındaki sıcaklık ölçüsünde söz daha içten bir hal alır. Resmi yazışmalarda kullanılmaz; daha çok yüz yüze gerçekleşen küçük yardımların ardından söylenir. Halk dili bu kısa ifadeyle dostluk ve şükran duygusunu birleştirir. Karşıdakine hem teşekkür eder hem manevi bir iyilik diler.
Teşekkür ederim Türkçede daha resmi ve genel bir minnettarlık ifadesidir. Nur ol ise daha samimi, halk söyleyişine ait ve aynı zamanda bir dua tonu taşır. Konuşan kişi sadece teşekkür etmekle kalmaz, karşıdakine manevi bir aydınlık diler. Bu yüzden seçim üsluba göredir; resmi ortamlarda teşekkür ederim, sıcak halk ortamında nur ol tercih edilir.
Orta yaş ve üzeri konuşurlar arasında daha sık duyulur. Genç kuşak harf yapısı olarak korumakla birlikte söz olarak günlük dile daha az başvurur. Geleneksel Türk-İslam çevresinde, mahalle hayatında ve halk geleneklerini yaşatan ailelerde varlığını korumaktadır. Sosyal medyada da yaşlı kuşağın paylaşımlarında doğal akışı içinde karşımıza çıkmaya devam eder. Halk dilinin köklü kalıplarındandır.