Anlamı
sağlıklı, çok güzel ve temiz (çocuk):
'Oğlan nur topu gibi idi.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Nur topu gibi deyimi, daha çok yeni doğan bebekler, küçük çocuklar ya da bakımlı genç insanlar için kullanılan, sağlığı, tertemiz görünümü, parıltısı ve sevimliliği vurgulayan halk söyleyişidir. İmgedeki nur ilahi bir ışığı, top ise yuvarlak ve dolgun bir biçimi anlatır. İki kelimenin birleşimi sevgi ve takdir dolu bir resim oluşturur. Yeni doğan bir bebeği görmeye gelen yakınlar ailenin sevincine ortak olurken bu deyime sıkça başvurur. Çocuğun yanaklarının pembe, gözlerinin parlak, vücudunun sağlıklı olması bu sözle aktarılır. Edebi metinlerde de aile sahnelerinde, doğum hikâyelerinde ve bayram tasvirlerinde sıcak bir betimleme aracı olarak kullanılır. Halk dilinin sevgi yüklü kalıplarındandır. Bu yönüyle deyim Türk halk söyleyişinin sevgi ve takdir duygularını görsel bir imgeyle özetleyebilme yeteneğinin örneklerinden biridir.
Nur Topu gibi Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Oğlan nur topu gibi idi, herkes onu görmeye sıraya girmişti.
- Komşunun yeni doğan kızı nur topu gibi parlak yanaklarıyla herkesin yüzünü güldürüyordu.
- Bayram sabahı bakımlı kıyafetiyle eve gelen kuzenim nur topu gibi karşımızda duruyordu.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça nur ilahi ışık, Türkçe top ise yuvarlak ve dolgun bir biçim anlamı taşır. Halk dili bebeklerin parlak ve yuvarlak görünümünü bu iki kelimeyle birleştirip sevgi yüklü bir kalıba dönüştürmüştür.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yeni doğan bebekler sağlıklı, tombul, pembe yanaklı, parlak ciltli görünümleriyle nur kavramının tüm çağrışımlarını doğal olarak taşır. Top imgesi de bebeğin yumuşak ve yuvarlak biçimini somutlaştırır. Halk dili bu görsel uyumu bir araya getirerek sevimliliğin tek hamlede anlatıldığı bir kalıp üretmiştir. Yakın aile çevresi yeni doğmuş bir bebeği bu sözle anarken sevgi, takdir ve dua duygularını birleştirir.
Genç gelinler, bakımlı bayram günleri, hasta yataktan kalkmış parlak ciltli bir yakın için yetişkinler hakkında da kullanılabilir. Burada nurun parlaklığı sağlığa ve canlılığa kavuşma anını vurgular. Aile sohbetlerinde ya da bayram ziyaretlerinde genç bir yetişkin için söylendiğinde sıcak bir takdir tonu kazanır. Halk söyleyişi yaş sınırı olmadan parlaklığı tarif eden bir araç olarak deyimi tüm kuşaklara açık tutar.
Doğum sahneleri, bayram ziyaretleri, evlilik törenleri, aile içi tanışıklıklar ve hatırat metinlerinde bu deyim sıkça yer alır. Peyami Safa, Refik Halit ve Reşat Nuri gibi yazarlar küçük bir bebeğin ya da bakımlı bir gelinin tasvirinde bu kalıba başvurur. Okuyucu cümleyi okur okumaz zihninde anlık ve şefkat dolu bir görüntü canlandırır. Bu yönüyle deyim sıcak betimleme dilinin köklü öğesidir.