Anlamı
birinin kötü duruma düşmesine sevinmek:
'Mahalleli bir oh çekti bu hâlleri işitince.' -Y. N. Nayır.
Detaylı Açıklama
Oh çekmek, başkasının düştüğü kötü durumdan sevinç duymayı, için için memnun olmayı ifade eden olumsuz çağrışımlı bir deyimdir. Sözü söyleyen kişi karşısındaki kötü durumun aslında hak edildiğini düşünür ve buna sessizce veya açıkça memnuniyetini belli eder. Yahya Nuri Nayır gibi yazarların eserlerinde yer alması, deyimin Türk edebiyatındaki yerini gösterir. Halk dilinde kıskançlık, eski hesap ve hak edilmiş ceza temalarıyla bağlantılı olarak kullanılır. Aile içi sürtüşmelerde, komşu ilişkilerinde ve iş yerlerinde sıkça duyulan bir kalıptır. Türkçenin insan duygularının olumsuz yanlarını anlatma gücünü yansıtan, doğru bir biçimde kullanıldığında sahneyi tek bir nefesle çizen güçlü bir ifadedir adeta bir göz kırpışı kadar etkilidir.
Oh Çekmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yıllarca onu küçümseyen patron işten atılınca eski çalışanlar gizliden gizliye oh çektiler kendi aralarında.
- Komşunun ev sahibinin başına gelenleri öğrenince mahalleli ona oh çekti, çünkü kimseye iyilik etmemişti.
- Lise yıllarında bana zorbalık eden çocuk şimdi zor durumda, doğrusu için için oh çektiğimi inkâr edemem.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, oh çekmek olumlu sayılmaz. Çünkü temelinde başkasının kötü durumundan duyulan memnuniyet vardır. Türk kültüründe başkasının acısına sevinmek genellikle hoş karşılanmaz. Bu nedenle deyim çoğunlukla sitemkar veya yargılayıcı bir tonla anlatıma yerleşir ve insan ilişkilerinde dikkatli kullanılması gerekir.
Kıskançlık, eski hesap, intikam duygusu ve hak edilmiş ceza anlayışıyla bağlantılıdır. Sözü söyleyen kişi karşı tarafın bu kötü durumu kendi davranışlarıyla hak ettiğini düşünür. Bu nedenle deyim, iç dünyada gizlenen olumsuz duyguların gün yüzüne çıktığı anlarda kullanılmak üzere yerleşmiştir.
Genellikle gizlice veya yakın çevreye söylenir. Çünkü açıkça başkasının kötü durumuna sevinmek toplum nezdinde hoş karşılanmaz. Yine de bazı durumlarda öfkeli kişiler bu duyguyu açıkça da dile getirebilir; bu durumda sözün kırıcılığı dinleyenleri rahatsız eder ve toplumsal eleştiriye yol açabilir.