Anlamı
meydana gelen olaylar, ortaya çıkan durum veya oluşan her şey:
'Biraz da etrafında olup bitenlere dikkat etsen iyi edersin.' -A. M. Dranas. 'Uzun İhsan Efendi olan biteni çaresizlikle seyrediyordu.' -İ. O. Anar.
Detaylı Açıklama
Olan biten, belirli bir zaman diliminde meydana gelen olayları, ortaya çıkan durumları veya gelişmeleri anlatmak için kullanılan kısa ve kapsayıcı bir deyimdir. Ahmet Muhip Dranas ve İhsan Oktay Anar gibi yazarların eserlerinde geçer; Türk edebiyatında genel bir tablo çizmek için sıkça tercih edilir. Söyleyen kişi belirli bir konunun arka planını veya etrafında gelişen tüm olayları kısa biçimde özetler. Halk dilinde günlük konuşmadan haber metinlerine kadar geniş bir alanda yer bulur. Aile sohbetlerinde, iş raporlarında ve siyasi söylemlerde sıkça duyulan bir kalıptır. Türkçenin geniş kapsamlı ifadelerinden biri olarak anlatımı zenginleştirir. Söyleyen kişi muhatabına çevresinde gelişenlerden haberdar olmasını saygılı ama net bir biçimde önermiş olur farkındalık çağrısıyla.
Olan (olup) Biten Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Tatilden dönünce ailem olan biteni bana baştan sona dikkatlice anlattı, çok şey kaçırmıştım anlaşılan.
- Toplantıda olan biteni özetlemesi için projeden sorumlu mühendisten ricada bulunduk hemen ardından.
- Mahalledeki gerginlik sürüyor, olan biteni öğrenmek için yarın kahvehaneye uğramak gerekecek galiba.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Belirli bir konunun arka planını, çevresindeki olayları veya bir zaman dilimindeki gelişmeleri özetlemek istenen durumlarda söylenir. Aile sohbetleri, iş toplantıları, haber metinleri ve siyasi söylemler bu deyimin en sık duyulduğu ortamlardır. Anlatıma geniş bir kapsam ve bilgi verme tonu katar açık bir biçimde.
Gelişmeler, olup biten, son durum ve gündem gibi kalıplar yakın anlamlıdır. Hepsi belirli bir zaman dilimindeki olayları ifade eder. Olan biten bunların arasında özellikle halk dilinde sıcak ve doğal bir tonla yer aldığı için günlük konuşmada en sık tercih edilen ifade olarak öne çıkar belirgin biçimde.
Edebiyatta oldukça yer tutar; özellikle anlatı ağırlıklı eserlerde karakterlerin çevrelerinde gelişen olayları okuyucuya aktarmak için kullanılır. Ahmet Muhip Dranas ve İhsan Oktay Anar gibi yazarların eserlerinde geçmesi, deyimin edebi anlatımdaki yerini ve geniş kapsamlı doğasını net biçimde ortaya koymuştur.