Anlamı
1) kabul edilebilir düzeyde; 2) beklenilenin altında.
Detaylı Açıklama
Olduğu kadar, bir şeyin mevcut miktarı ya da niteliği ile sınırlandırılmasını anlatır. İki uçta tonu vardır; biri ölçülü ve kabullenmeli bir ifadedir; diğeri beklentinin altında kalmayı vurgulayan eleştirel bir tondur. Tatil bütçemiz olduğu kadar en uygun yere gittik cümlesinde mevcut imkanlarla yetinme vardır; çocukların sınav sonuçları olduğu kadar değerlendirme yaptık cümlesinde ise beklentilerin alt sınırına yaklaşma vardır. Söyleyenin tonu hangi yöne çekildiğini belirler. Halk dilinde günlük hayatın gerçekçi muhakemesini bu kalıp güzelce taşır; mevcut olanla idare etme, fazlasını beklememe kültürünün dilsel bir yansımasıdır. Anadolu yaşamında bu tutum erdem sayılır; olduğu kadar şükür demek halkın olgun bilincinin sözel bir göstergesidir gerçekten.
Olduğu Kadar Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Tatil bütçemiz olduğu kadar, en uygun deniz kasabasına gittik, beş günlük programı yaptık, fazlasını istemeyince huzur kendiliğinden geldi tatil boyunca.
- Çocuğun karnesi olduğu kadar, ne yapsak başka türlü olmuyor, ailecek oturup ders düzeni üzerinde uzun uzun konuşmamız gerekiyor sanırım sonunda.
- Sofradaki yemek olduğu kadar yetti, çok kalabalıktık ama kimse aç kalmadı, sofra paylaşmanın sevimli yanı tam böyle anlarda kendini gösteriyor doğal olarak.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki anlam aynı sözcükten türese de tonları zıt yönlere açılır. Köprü mevcut sınır kabulüdür; ilki bu sınırı içselleştirmek olarak işler, ikincisi sınırı yetersizlik olarak görür. Söyleyenin niyeti hangi yorumun geçerli olduğunu belirler. Halk dilinin böyle çift uçlu kalıpları azdır; bu yüzden olduğu kadar kullanılırken bağlamın iyi okunması önemlidir.
Olduğu kadar şükür Anadolu yaşamının olgun bir tutumudur. Şu an elde olanı yeterli sayma, fazlasını beklememe, sahip olduğuna sevinme anlamı taşır. Bu felsefi tutum din ve halk kültürünün ortak yapısıdır; modern psikolojide de minnet pratiği olarak bilinir. Halk dili bu tutumu yüzyıllarca sözle pekiştirmiştir.
Olacak o kadar daha kabullenmeli, biraz şaşkın, kabul gibi bir tondadır; olduğu kadar ise sınırın belirlenmiş olmasına vurgu yapar. Olacak o kadar geleceğe ilişkin bir yorum, olduğu kadar şu ana ilişkin bir saptamadır. Aralarındaki bu zaman farkı küçük ama belirleyicidir. Söyleyenin niyeti hangi kalıbın seçileceğini yönlendirir.