Anlamı
kendisini bile bile tehlikeye atmak.
Detaylı Açıklama
Ölüme koşmak deyimi, kişinin tehlikenin ne olduğunu bilerek ve isteyerek üzerine gitmesini anlatır halk dilinde. Koşmak fiili buradaki kilit kelimedir; yavaşça yürümek değil, hızla atılmak demektir. Kişi tehlikeyi sezerek değil ona doğru aktif biçimde hareket eder. Söz iki ayrı tonda yorumlanabilir; bir yandan cesaret ve fedakarlığı över, bir yandan da bilinçsizliği ya da pervasızlığı eleştirir. Cephede arkadaşını kurtarmak için ateşin içine atılan asker, yangında kalmış çocuğu kurtarmak için alevlerin içine giren itfaiyeci, sel sularına kapılmış birini kurtarmak için suya atlayan vatandaş kahramanlık tarafıdır. Buna karşılık güvenlik önlemi almadan riskli iş yapan çalışan, hızlı yarış arabasını kontrolsüz süren genç pervasızlık tarafıdır gerçekten.
Ölüme Koşmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Cephede arkadaşı yaralı kalan asker ölüme koşmaktan çekinmedi, ateşin ortasına dalıp arkadaşını sırtına aldı, ikisi de yaşadı, savaş tarihine geçen bir an oldu.
- Yangında kalmış küçük çocuğu kurtarmak için itfaiyeci ölüme koşar gibi binaya girdi, alevler arasında çocuğu bulup pencereden çıkardı, kahraman ilan edildi medyada.
- Güvenlik kemeri olmadan inşaat iskelesinde çalışan ustabaşı ölüme koşuyordu, müdür durumu fark edip çalışmaları durdurdu, ekip ona güvenlik eğitimi yeniden verdi sabırla.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Koşmak Türkçede hızlı, kararlı, istemli bir hareketi anlatır; sıradan yürümeyle karıştırılmaz. Kişi bir yere koşuyorsa oraya zamanında varmak için bilinçli bir gayret içindedir. Halk dili tehlikeli durumlara koşulması fikrini bu fiille çarpıcı biçimde anlatır; kişi tehlikeden kaçmak yerine ona doğru hızla hareket eder. Söz hareketin yönünü ters çevirerek dramatik bir vurgu yapar gerçekten.
Bağlam belirleyicidir. Başkasını kurtarmak, vatanı savunmak, doğal afetlerde kahramanlık göstermek için ölüme koşmak takdir görür; söz övgü tonuyla söylenir. Kendi tehlikesini önemsemeyen, yüksek riskli aktivitelerde önlem almayan, hızlı araç kullanan kişiler için söylenirse eleştiri tonu hakimdir. Halk dili iki tonu da aynı kalıpta saklar; söyleyenin niyeti ve sahnenin yapısı yorumu netleştirir gerçekten.
İş yerlerinde güvenlik önlemi almadan yüksekte çalışan, kimyasal madde ile koruyucu malzeme olmadan ilgilenen, elektrik tesisatına gerekli teçhizat olmadan müdahale eden işçiler için söz sıkça kullanılır. İş güvenliği eğitimi veren uzmanlar bu kalıbı sembolik olarak hatırlatır; söz hem teknik hem ahlaki bir uyarı haline gelir gerçekten oldukça yararlı bir kalıptır.