Anlamı
oldubittiye getirmek.
Detaylı Açıklama
Olupbittiye getirmek, oldubittiye getirmek deyiminin alternatif söyleniş biçimidir; anlam aynıdır, sadece sözcükteki ses birleşimi farklıdır. Bir kararı karşı tarafa itiraz imkanı vermeden, geri dönülemeyecek bir biçimde sonuçlandırmak demektir. Aile büyüklerinin gencin evlilik kararını gencin haberi olmadan vermesi, yöneticinin ekibe danışmadan proje değişikliği yapması, belediyenin halka açık tartışma yapmadan imar planı çıkarması bu kalıbın sahneleridir. İki kalıp arasındaki seçim tamamen söyleyenin söyleyiş tarzına bağlıdır; bölgesel farklılık, eğitim seviyesi, kuşak farkı bazen birinin ya da diğerinin tercih edilmesini belirler. Yazı dilinde her iki form da geçerli sayılır; resmi metinlerde bazen birinin diğerine baskınlığı yıllar içinde değişebilir ama anlam değişmez. Söyleyenin tonu eleştireldir; demokratik katılımın önemi vurgulanır.
Olupbittiye Getirmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Aile büyükleri evlilik kararını olupbittiye getirdiler, çocukların hiçbirine fikri sorulmadan tarih belirlendi, davetiyeler bile basıldı maalesef üzücü.
- Müdür proje değişikliğini olupbittiye getirdi, ekibin görüşü alınmadan yeni plan sabah saatlerinde tek bir e-postayla duyuruldu birden bizleri şaşırtarak.
- Belediye yeni imar planını olupbittiye getirmeye çalıştı, mahalle sakinleri toplu itiraz yazısı hazırlayıp yargıya başvurmak için avukat tuttular hemen.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam olarak hiçbir fark yoktur; iki form da aynı şeyi söyler. Tek fark sözcüğün ses birleşimindedir; oldu-bitti ve olup-bitti. Hangi formun seçileceği bölgesel söyleyiş, eğitim, kuşak gibi etkenlere bağlıdır. Bazı bölgelerde birisi daha sık duyulurken bazı bölgelerde diğeri tercih edilir. Yazı dilinde her iki form da geçerlidir.
Aile içi büyük kararlar, yönetim toplantıları, siyasi atamalar, belediye imar kararları, miras paylaşımları bu kalıbın doğal sahneleridir. Bütün bu durumlarda demokratik katılım eksiktir; bir taraf diğerine danışmadan karar verir, geri dönüşü zorlaştırmak için süreç hızlandırılır. Halk dili bu davranışı keskin biçimde eleştirir; iki form arasında seçim sözcüğün ahengine bağlıdır.
Kararın etkilediği tarafların görüşü alınmazsa hem haksızlık duygusu doğar hem de kararın uygulanması zorlaşır. Genç evliliğini reddedebilir, ekip projeyi sabote edebilir, mahalle halkı planı yargıya taşıyabilir. Demokratik katılım hem adil hem pratik bir karar verme yöntemidir; bunu bypass eden olupbittiye getirme davranışı kısa vadede hızlı görünse de uzun vadede pahalı olabilir.