Anlamı
çok kızılacak bir terslik karşısında kalındığında söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Ölür müsün öldürür müsün deyimi, çok sinirlenecek bir aksilik veya terslik karşısında söylenen halk dilinin abartılı ünlem kalıplarından biridir. İki uç soruyu yan yana getirir; kişi ya kendi ölecek kadar üzülmüş ya da karşıdakini öldürmek isteyecek kadar sinirlenmiştir. Tabii ki gerçek anlamıyla kullanılmaz; halk dilinin abartı sanatının başarılı örneklerinden biridir. Çamaşır makinesinin yıkama ortasında bozulması, yeni boyanmış duvara çocuğun kalem çizmesi, internetin kritik anda kesilmesi, hizmet bekleyen müşterinin önündeki saatlerce süren bürokrasi, sabahleyin geç kalkmış olmanın yarattığı acelelik, fırından yanmış çıkan ekmek tepsisinin görüntüsü, internet bankacılığında işlemin son anda hata verdiği durumlar bu kalıbın canlı sahneleridir gerçekten halk dilinde sık duyulan bir ifadedir.
Ölür Müsün, Öldürür Müsün? Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yeni boyanmış duvara çocuğun kalemle çizmeye başladığını gören annem ölür müsün öldürür müsün dedi, salona düşüncelilikle gelirken iki yana başını çevirip kontrol etti.
- Kritik bir online sınav öncesi internet kesilince öğrenci ölür müsün öldürür müsün diye söze geldi, eline cep telefonunu alıp internet sağlayıcısını ararken sinirden titriyordu.
- Bayram sabahı yola çıktıkları anda lastiği patlayan amca ölür müsün öldürür müsün dedi gülerek, ailecek mizahla karşıladılar durumu, yedek lastiği takıp yola devam ettiler sonunda.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Halk dili duygu yoğunluğunu vurgulamak için kıyaslamalı yapılar kullanır. Ölmek ve öldürmek iki uç tepkidir; kişi kendi acısından mı ölecek yoksa karşıdakini öldürmek mi ister? Söz iki uç arasında bir nevi seçim sunarmış gibi yapar ama aslında durumun büyüklüğünü dramatize eder. Halk dilinin abartı sanatının başarılı örneklerinden biridir gerçekten oldukça etkili.
Çamaşır makinesinin yıkama ortasında bozulması, yeni boyanmış duvara çocuğun çizgi atması, kritik anda internet kesilmesi, devlet dairesinde saatlerce kuyrukta beklemek, anahtarın evde kalıp kilitli kalmak, otobüsün son anda gözünün önünde kaçması, alışveriş sonrası evde gerekli ürünün eksik olduğunun farkına varmak bu sahnelerin tipik örnekleridir.
Söz aslında gerçek bir tehdit içermez; halk dilinin abartı kalıbı olduğu için söyleyen kişi de dinleyen kişi de mizahi tonu hemen kavrar. Aile büyükleri çocuklarına bu sözü hiddetli ama içten gülümseyerek söyler. Söyleyen kişi nadiren gerçekten öldürmek niyetindedir; söz gergin anın gerilimini boşaltmaya yarar gerçekten oldukça yararlı bir psikolojik araçtır.