Anlamı
gözümün nuru:
'Yürü dilber, yürü ömrümün varı' -Halk türküsü.
Detaylı Açıklama
Ömrümün varı deyimi, sevgiliye, eşe, çocuğa hitap ederken kullanılan halk dilinin en sıcak sevgi kalıplarından biridir. Var sözcüğü burada zenginlik, sahip olunan en kıymetli şey anlamı taşır; bir kişinin ömrünün varı demek hayatındaki en değerli varlığı, ona sahip olunan tek hazinesi demektir. Söz Türk halk türkülerinin baş süslerinden biridir; halk şairleri sevgili için söyledikleri türkülerde bu kalıbı sıkça kullanmıştır. Karadeniz, Ege, İç Anadolu, Doğu Anadolu olmak üzere her bölgenin folklorunda bu deyime rastlamak mümkündür. Eşine seven koca, çocuğuna seslenen anne, sevgilisine yazılan mektupta genç aşık, yıllarca beraber kalmış çiftin sevgi ifadesi, torununu kucaklayan büyükannenin yumuşacık seslenişi bu kalıbın canlı sahneleridir gerçekten samimi içtenlikle.
Ömrümün Varı Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Annem küçük torununa ömrümün varı diye seslenirken sesi titriyordu, gözleri sevgi dolu yaşlarla dolup taşıyor, çocuk büyükannesinin kucağına atılıp sımsıkı sarılıyordu sevgiyle.
- Halk türküsünde geçen yürü dilber yürü ömrümün varı dizesi yıllarca dilden dile dolaşmış, sevgi türkülerinin baş süslerinden biri haline gelmiştir Anadolu coğrafyasında.
- Eski mektupta dedem büyükanneye ömrümün varı diye seslenmişti, mektubu okuyan torunlar atalarının sevgi dilini görerek duygulandı, aile albümünde özel bir yer aldı bu yazı.
Kökeni ve Hikayesi
Türk halk türkülerinden gelir; sevgili tasvirinde kullanılan zengin kalıplardan biri olarak Anadolu folklorunda yer almıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Var Türkçede mevcudiyeti ifade eden bir fiil olduğu gibi isim olarak da sahip olunan zenginlik, varlık, mal mülk anlamı taşır. Halk dili bu çift anlamı sevgi ifadesinde kullanır; ömrümün varı dendiğinde hayatın boyunca sahip olduğun en değerli varlığı demek olur. Söz sevgilinin ekonomik bir değer olmadığını ama yaşamın en kıymetli zenginliği olduğunu sıcaklıkla ifade eder gerçekten.
Türk halk türküleri sevgi temalarını işlerken bu kalıba sıkça başvurur. Yürü dilber yürü ömrümün varı gibi dizeler halk türkülerinin baş süslerinden biridir. Karadeniz folklorunda, Ege türkülerinde, Orta Anadolu havalarında, Doğu uzunhavalarında bu deyim sevgi dilinin merkezindedir. Halk şairleri sevgili tasvirinde bu kalıba sığınır gerçekten oldukça yaygındır.
Modern Türkçede romantik diller yenileşse de bu kalıp hala yaşar. Yaşlı kuşak eşine, çocuğuna, torununa hala bu sözle seslenir; genç kuşak da edebi dil veya türkü severi olduğunda kalıbı canlı tutar. Söz duyulduğunda hem nostaljik bir Anadolu sıcaklığı hem evrensel bir sevgi mesajı aynı anda hissedilir gerçekten.