Anlamı
toplumda veya devletler arasında düzensizlik baş göstermek.
Detaylı Açıklama
Ortalık karışmak, sosyal, siyasal ya da aile düzeyindeki dengenin bozulması, gerilim ve kargaşanın baş göstermesidir. Maç sonrası taraftar gruplarının kavgası, döviz krizinde bankalara hücum, mahallede çıkan kavganın etrafa yayılması, aile içi miras paylaşımında patlayan tartışma bu kalıbın doğal sahneleridir. Karışmak fiili sıvının altüst olmasını çağrıştırır; aynı şekilde sosyal düzen de bir anda kendi içinde karıştığı zaman kim nerededir, kim ne diyor belli olmaz. Halk dili haber spikerlerinin sıkça kullandığı bu kalıbı 80 sonrası siyasi olaylar dönemine ait çok sayıda anıyla birleştirir. Söyleyenin tonu çoğunlukla endişeli ve uyarıcıdır; tedbirli olmak, dışarı çıkmamak, beklemek gibi öğütler bu cümlenin ardından gelir doğal olarak.
Ortalık Karışmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Maç sonrası iki takımın taraftarları stadın çevresinde karşılaşınca ortalık karıştı, çevik kuvvet caddenin iki ucunu birden tutmak zorunda kaldı uzun süre.
- Döviz haberi açıklanınca ortalık karıştı, market raflarına koşuşturan kalabalıklar oluştu, vatandaş kendi tedbirini almaya çalıştı kısa zaman içinde paniğe kapılarak.
- Mirastaki tapular masaya konunca ortalık karıştı, kardeşler birbirinin sözünü kesti, en küçükleri sandalyesini geri çekip salondan sessizce çıkıp gitti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Karışmak temelde bir sıvının altüst olmasını, içindeki düzenin bozulmasını anlatır. Bu fiziksel imge sosyal düzene aktarıldığında bir anda bütün dinamiklerin birbirine girmesi sahnesi doğar. Kim kimi destekliyor, kim ne diyor, kim ne yapacak belirsizleşir. Kalabalık tek bir vücut gibi değil, dağılmış bir mayalı hamur gibi çalkalanır.
Gazetecilik ve televizyon spikerliği dilinde sıkça duyulur. Ortalık karıştı manşeti tek bir cümlede sahnenin hareketli ve gerilimli olduğunu söyler. 80'li yıllardaki siyasi olaylar haberlerinde, 90'lı yıllardaki ekonomik kriz anlarında, son yılların maç sonrası taraftar olaylarında bu kalıp gazete sayfalarının başlığını süslemiştir. Spikerin işini kolaylaştıran ekonomik bir cümledir.
Endişeli, uyarıcı ve tedirgin bir tonla söylenir. Söyleyen kişi muhatabı tedbirli olmaya, dışarı çıkmamaya, durumu beklemeye davet eder. Cümlenin ardından çoğunlukla sakin ol, beklersek atlatırız, eve dön gibi tamamlayıcı cümleler gelir. Bu yönüyle hem sahneyi tarif eden hem de yön çizen çift işlevli bir kalıptır.