Anlamı
yüksek ateşi olmak; bir yanıp bir sönmek; ışıl ışıl parlamak.
Detaylı Açıklama
Par par yanmak deyimi üç yakın anlamı taşır: birincisinde bedenin yüksek ateş nedeniyle aşırı sıcaklığa ulaşmasını, ikincisinde bir ışık kaynağının bir yanıp bir sönmesini, üçüncüsünde bir nesnenin ya da yıldızın ışıl ışıl parıldamasını anlatır. 'Par' yansıma sözcüğü ışığın ya da ısının ani çıkışını duyurur; tekrarlanan biçim bu yoğunluğu görsel olarak güçlendirir. Hasta bir çocuğun alnına dokunulduğunda hissedilen yüksek sıcaklık, eski elektrik tesisatının arızalı yanıp sönmesi, parlak takıların ışık altındaki ışıltısı, gece yıldızların gökyüzündeki parıltısı için söylenir. Türkçenin yansıma sözcüklerle kurduğu tasvir geleneğinin çok yönlü ve şiirsel bir örneğidir. Türkçe yansıma sözcük kullanımının halk şiirinden çağdaş edebiyata uzanan geniş bir geleneğin canlı tanığıdır söz, hem doğa hem insan tasvirine zenginlik katar.
Par Par Yanmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Soğuk algınlığından sonra ateşi yükselen çocuk yatakta par par yanıyordu, annesi ıslak bezle vücudunu serinletti, sıvı verdi, doktor gelene kadar ateş düşmüştü.
- Gece gökyüzüne baktığımızda yıldızlar par par yanıyordu, manzara olağanüstüydü, ailecek balkonda oturup uzun süre gökyüzünü izledik, çocuklar farklı yıldızları işaret ederek heyecanlandılar.
- Sahnede ışıltısıyla par par yanan genç sanatçı seyircinin tüm dikkatini üzerine topladı, performansının ardından dakikalarca alkışlandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Türkçenin ikileme sevgisi vurgu ve yoğunluk için sıkça kullanılır. Par sözcüğünün iki kez tekrarı parlama eyleminin sürekli, yoğun, gözalıcı bir biçimde gerçekleştiğini söze döker. Tek seferlik bir parlama değil sürekli bir ışık saçımı söz konusudur. Halk dili ses ritmi ile görsel yoğunluğu birleştirerek duyumsal bir tablo kurar.
Bağlam belirleyicidir. Hasta için söylenirse ateş anlamı belirir; ışık kaynağı için söylenirse parıltı anlamı çıkar; kişi başarısı için söylenirse mecazi göz alıcılık anlamı ortaya çıkar. Halk dili tek kalıba üç farklı anlam yükleyerek konuşmacıya esneklik sunar. Türkçenin nüans zenginliği bu örnekte oldukça belirgindir; söz çok katmanlı bir kullanım imkanı sunar.
Sahne sanatları, müzik konserleri, ödül törenleri, sanat sergileri gibi pek çok modern alanda söz mecazi anlamıyla aktif olarak kullanılır. Sahnede par par yanan sanatçı, ışıltısıyla göz alıcı performans sergileyen oyuncu, başarısıyla parlayan genç yetenek gibi ifadeler hayranlığın halk dilindeki sözel ifadeleridir. Söz çağdaş kullanımda canlılığını korur.