Anlamı
1) darphanede, basımevinde metali veya kâğıdı para durumuna getirmek; 2) mec. kumarda ortaya para koymak; 3) mec. çok kazanmak; 4) mec. çok kazandırmak.
Detaylı Açıklama
Para basmak deyimi birden çok anlamda kullanılır: birincisinde darphanede metal veya kâğıttan resmi para üretmek, ikincisinde kumarda ortaya para koymak, üçüncüsünde çok kazanmak, dördüncüsünde çok kazandırmak anlamına gelir. Devletin egemenlik sembollerinden olan para basma yetkisi merkez bankaları aracılığıyla yürütülür; halk dili bu resmi eylemi gündelik kazancın bolluğuna mecazlamıştır. Kumar masalarında ortaya konan büyük bahisler, başarılı iş kollarının sürekli kazandırması, popüler bir film ya da albümün gişede para kazandırması için söylenir. Söz hem ekonomik bir eylem hem mecazi bir bolluk anlatımı olarak çok yönlü bir kullanım kazanmıştır. Türkçenin ekonomi terimlerinden gündelik dile akan etkili ifadelerinden biridir. Söz, ekonomi haberlerinde ve gündelik konuşmada kazanç ve maliyet anlatımının renkli bir parçasıdır.
Para Basmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Devlet merkez bankası para basmaktan sorumlu kuruluştur, ekonomik dengeyi koruma adına bu yetkiyi titiz biçimde kullanır, fazla para basmanın enflasyon yaratacağı ekonomik öğretinin temel bir ilkesidir.
- Mahallede açılan yeni kafe ilk haftalarında para basıyor gibiydi, müşteriler kuyruklar oluşturdu, sahibi gelirinden memnundu, başarısının arkasında özen ve kalite vardı.
- Popüler bir dijital uygulama para basıyor diye sektörde anılıyor, kurucusu yıllarca emek vermişti, sonunda emek karşılığını aldı, bu başarı diğer girişimcilere ilham veriyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Devletin merkez bankası ülkenin para basma yetkisine sahip olan tek kurumudur. Darphanelerde madeni para, basımevlerinde ise banknot üretilir; her ikisi de yüksek güvenlik ve teknolojiyle hazırlanır. Para basma kararı ekonomik analizlere dayanır; fazla para basmak enflasyona, az para basmak ise deflasyona yol açabilir. Modern merkez bankacılığı para basma kararını titiz biçimde yönetir.
Bir işletme veya kişi mecazi olarak para basıyor diye anıldığında o kadar yüksek kazanç elde ediyor demektir ki sanki devlet gibi kendi parasını üretiyor gibidir. Söz mizahi bir abartı içerir; gerçek anlamda para basamayan bir özel sektör için kullanılır. Halk dili başarılı işletmelerin başarısını çarpıcı bir benzetmeyle tanımlar; söz hem hayranlık hem kıskançlık tonu taşıyabilir.
Para basma kavramı modern ekonomi tartışmalarının merkezinde yer alır; nicel gevşetme, parasal genişleme, enflasyon kontrolü gibi konular hep para basma yetkisi etrafında döner. Halk dilinin eski kalıbı modern ekonomik söylemde sıkça yer alır; gazeteler ve ekonomistler bu kalıbı yorumlarında kullanırlar. Söz halk dilinden uzman diline geçen başarılı bir örnektir.