Anlamı
parasını esirgemeyen, cömert kimseyi herkes el üstünde tutar.
Detaylı Açıklama
Parası ucuz olanın kendisi kıymetli olur atasözü, parasını esirgemeyen, cömert davranan kişinin toplumda saygı ve sevgi kazanacağını söyleyen halk bilgeliğinin değerli bir gözlemidir. Söz, cimriliğin sosyal yalnızlığa, cömertliğin ise toplumsal kabule yol açtığını dürüstçe dile getirir. İhtiyaç sahiplerine yardım eden zenginler, çevresine ikram etmeyi seven esnaflar, akraba ve dostlarına vermekten kaçınmayan kişiler bu sözün canlı örnekleridir. Atasözü, paranın kişinin değerini değil onu kullanma biçiminin değerini ölçtüğünü vurgular. Çağdaş hayırseverlik, kurumsal sosyal sorumluluk ve toplumsal dayanışma yaklaşımları, halk bilgeliğinin bu geleneksel cömertlik değerini destekleyen modern karşılıklar sunmaktadır. Söz, çağdaş hayırseverlik kültürü ve toplumsal sorumluluk tartışmalarında cömertliğin sosyal değerini hatırlatan kalıcı bir halk bilgeliği olarak yaşamaktadır.
Parası (akçesi) Ucuz Olanın Kendisi Kıymetli Olur Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kazancını mahalle hayrına dağıtan zengin esnaf hakkında atalarımız parası ucuz olanın kendisi kıymetli olur demişler.
- Akrabalarına yardımdan kaçınmayan iş insanı atalarımız parası ucuz olanın kendisi kıymetli olur diyen halk bilgeliğine uygun yaşıyor, aile büyükleri onun cömertliğini her zaman takdir ediyor.
- İhtiyaç sahibi öğrencilere burs veren hayırsever atalarımız parası ucuz olanın kendisi kıymetli olur diyen halk hikmetinin canlı bir örneği olarak topluluk tarafından saygıyla anılıyor.
Kökeni ve Hikayesi
Türk halk bilgeliği ve Osmanlı para kültüründen gelir; cömertlik ile sosyal değer arasındaki olumlu ilişkinin sözel bir ifadesidir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Akçe Osmanlı İmparatorluğu döneminin temel para birimlerinden biridir; gümüşten basılan küçük bir madeni paraydı. Atasözü tarihsel para birimini kullanarak halk dilinin köklü geçmişini söze döker. Modern dilde akçe sözcüğü sıkça duyulmasa da atasözleri sayesinde halk hafızasında yaşar; söz tarihsel hafızanın sözel bir aynasıdır.
Türk geleneksel kültürü cömertliği yüksek bir değer olarak görür; ahilik geleneği, Anadolu misafirperverliği, dini hayır kuralları hep cömertliği teşvik eder. Parası ucuz olanın kendisi kıymetli olur atasözü bu kültürel değer sisteminin sözel temelidir; cömert kişi sadece manevi değil aynı zamanda sosyal değer de kazanır.
Modern hayırseverlik kurumsal vakıflar, sivil toplum kuruluşları, gönüllü çalışmalar, hayır bağışları gibi pek çok formda devam eder. Halk dilinin parası ucuz olanın kendisi kıymetli olur atasözü bu modern hayırseverlik kültürünün köklü bir öncüsüdür. Söz çağdaş paylaşım kültürünün sözel bir aracıdır; halk bilgeliği modern sosyal dayanışmayla örtüşür.