Anlamı
1) bir şey az bulunmak; 2) seçkin, ünlü olmak.
Detaylı Açıklama
Parmakla gösterilmek deyimi iki yakın anlamda kullanılır: birincisinde bir nesnenin az bulunur ve nadir olduğunu, ikincisinde bir kimsenin seçkin, ünlü ve dikkat çekici olduğunu anlatır. Söz, parmağın bir bireyi veya nesneyi ayırt etmek için uzatılması jestinden beslenir; az olduğu için işaret edilmesi gereken bir konuma sahip olduğu vurgulanır. Antik nesneler, koleksiyon değeri taşıyan eşyalar, alanında zirveye ulaşmış bilim insanları, ünlü sporcular, dünya çapında tanınmış sanatçılar bu deyimle anılır. Söz hem hayranlık hem nadirlik vurgusu taşıyan saygılı bir tonla kullanılır. Çağdaş Türkçede ödül törenleri, akademik takdir ve sosyal medyadaki popülerlik söyleminde bu ifade canlılığını korumaya devam etmektedir. Söz, çağdaş takdir ve değerlendirme söyleminin halk dilindeki sade ve etkili bir karşılığı olmaya devam etmektedir.
Parmakla Gösterilmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Mahallenin namlı terzisi parmakla gösteriliyordu, müşterileri yıllarca ona sadık kaldı, kalite ve özen onun atölyesinin temel markası haline gelmişti.
- Alanında uzman bir hekim olarak parmakla gösterilen amcam yıllarca onlarca hayat kurtardı, bilimsel makaleleri uluslararası dergilerde yayımlandı.
- Başarılı bir yazarın eserleri kitap pazarında parmakla gösteriliyor, hayranları yeni romanını sabırla bekliyor, edebi takdir geniş bir okuyucu kitlesi tarafından samimi olarak ifade ediliyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Parmakla gösterme fiziksel olarak kalabalık içinde belirli bir hedefi işaret etme jestidir; bir nesne veya kişi olağandışı veya dikkat çekici olduğunda parmakla işaret edilir. Halk dili bu somut sahneyi mecazi bir değer takdirine taşır; parmakla gösterilen demek toplum içinde öne çıkan, nadir bulunan demektir. Söz duyumsal olarak kalabalıktan ayrılan figürün takdir edilmesini söze döker.
Söz hem nadirlik hem seçkinlik anlamları taşır; bu iki kavram aslında birbiriyle bağlantılıdır. Az bulunan şey doğal olarak değerlidir; seçkin kişiler de toplumda az bulunur. Halk dili tek kalıba iki yakın anlamı sığdırarak konuşmacıya farklı bağlamlarda kullanım esnekliği sunar.
Modern başarı kültürü öne çıkan figürlerin, uzmanların, sanatçıların, sporcuların toplum tarafından özel olarak takdir edilmesini değerli kılar. Halk dilinin parmakla gösterilmek kalıbı bu modern başarı takdir kültürünün köklü bir öncüsüdür; söz çağdaş tanınma ve saygı dilinin canlı bir aracıdır.