Anlamı
gitmek üzere bütün eşyalarını toplamak:
'Dört sene sonra ustası pılıyı pırtıyı toplamış, geldiği memlekete geri dönmüş.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Pılı pırtıyı toplamak deyimi, bir kimsenin gitmek üzere bütün eşyalarını toparlaması, hızlı bir biçimde göç hazırlığı yapması anlamında kullanılır. Söz, pılı pırtı yani küçük dağınık eşyalar ifadesinden beslenir; bir kimsenin gündelik yaşam araçlarını derli toplu biçimde toplaması imgesini canlandırır. Memleketine geri dönmek için hazırlık yapan uzun süreli gurbetçiler, ayrılık kararı alan ve eşyalarını derli toplayan bekar genç kadınlar, evden taşınma kararı alan aile bireyleri, sektörde değişikliğe karar verip ofis eşyalarını toplayan profesyoneller, ustasının yanından ayrılıp kendi atölyesini açan çıraklar, mahalle değişikliği yapan gariban kiracılar, eski hayatından sıyrılma kararı alan yenilenmek isteyen bireyler bu deyimle anılır. Söz nötr ve eylemsel tonlarla kullanılır. Türkçenin göç ve yaşam değişikliği dilinin halk arasındaki köklü bir kalıbıdır.
Pılı Pırtıyı (pılıyı Pırtıyı) Toplamak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Dört sene sonra ustası pılıyı pırtıyı toplamış geldiği memlekete geri dönmüş diyen yazar usta çırak ilişkisinin son anını duygu yüklü biçimde aktarıyordu.
- Memleketine geri dönme kararı alan uzun süreli gurbetçi pılı pırtıyı toplayarak bavullarını hazırladı, yıllarca süren ayrılığın sona ermesinin yaklaştığını hissetti.
- Evden taşınma kararı alan aile pılı pırtıyı toplayarak yeni yaşam alanı için hazırlıkları tamamladı, yeni bir başlangıcın heyecanı içlerini doldurdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Pılı pırtı küçük, dağınık, gündelik eşyaları ifade eden bir ikilemli kelime grubudur; halk dilinde insanın günlük yaşam araçlarının değersiz ya da küçük görünüşlü olabileceğine dair bir tavır taşır. Halk dili gündelik eşya toplama eyleminin sözel bir karşılığı olarak değerli bir ikilemli ifade üretmiştir.
Memlekete geri dönüş, evden taşınma, ayrılık kararları, sektör değişikliği, usta çırak ilişkisinin sonu, mahalle değişikliği, ev kiraları sonu, yeniden yapılanma kararları, küçük seyahatler için hazırlık gibi pek çok eşya toplama durumunda söz tam yerini bulur. Halk dili göç ve değişim sürecinin sözel aracını sunar.
Sait Faik Abasıyanık gibi yazarlar bu deyimi karakterlerin gündelik yaşamdaki değişim anlarını sahnelerken sıkça kullanmıştır. Söz edebî metinlerde karakterlerin yaşam dönüşümlerini duygu yüklü ve gerçekçi bir biçimde aktarır; sosyolojik gerçekçilik anlatımının değerli bir aracı olarak yer alır ve.