Anlamı
keskin bir nişancı olmak:
'Hem o kadar nişancıdır ki pireyi gözünden vurur.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Pireyi gözünden vurmak deyimi, bir kimsenin son derece keskin bir nişancı olduğunu, çok hassas ve isabetli bir hedef vurma yeteneğine sahip olduğunu canlı bir abartı ile anlatan bir kalıptır. Söz, pirenin küçüklüğü ile gözünün daha da küçük olması arasındaki imkânsız hedefleme oranı üzerine kurulmuştur; abartılı bir doğa benzetmesi ile nişancılık becerisinin en üst düzeyini ifade eder. Atış sporlarında rekor üstüne rekor kıran milli sporcular, askeriyenin elit keskin nişancı birliklerinde görev yapan eğitimli askerler, geleneksel ok atışı yarışmalarında üst üste hedefi tutturan deneyimli okçular, görsel sanatçılar arasında detaylı ve hassas çalışmalar yapan teknik dahiler, satrançta her hamlesi kusursuz olan büyük ustalar bu deyimle anılır. Söz takdir edici ve mizahi tonlarda kullanılır. Türkçenin abartılı övgü geleneğinin halk arasındaki canlı bir karşılığı olarak yaşar.
Pireyi Gözünden Vurmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Hem o kadar nişancıdır ki pireyi gözünden vurur diyen tecrübeli avcı genç akrabasının yeteneğine olan inancını mizahi bir abartı ile dile getirdi.
- Olimpiyat atış sporcusu adeta pireyi gözünden vururcasına hedefi tam ortasından vurdu, jüri puanlarını yüksek vererek altın madalya kazandırdı.
- Askeri keskin nişancı eğitimini başarıyla tamamlayan genç asker pireyi gözünden vurabilen ustalarından övgüyle bahsediyor, eğitime saygı duyuyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Söz pirenin gözü gibi imkânsız küçüklükte bir hedefi vurabilme yetisi üzerinden nişancılığın en üst düzeyini anlatır. Halk dili imkânsız bir somut hedef üzerinden ulaşılması zor bir becerinin altını çizer; bu canlı abartı ile takdir gücünü ve şaşkınlığı sözel olarak ortaya koymuş zarif bir kalıptır.
Atış sporları, geleneksel okçuluk, askeri keskin nişancılık, görsel sanatlarda hassas çalışmalar, satranç ustalığı, cerrahi operasyonlarda hassas işlemler, hassas ölçüm yapan teknik meslekler gibi pek çok hedef hassasiyeti gerektiren alanda söz övücü bir kalıp olarak yer alır. Halk dili hassas becerinin sözel bir aracını sunar.
Hüseyin Rahmi Gürpınar gibi yazarlar bu deyimi karakterlerinin yetenek ve maharetini abartılı övgü ile sunmak için kullanmıştır. Söz edebî metinlerde mizahi bir abartıyla karakterin ustalığını canlandırmaya yarayan etkili bir araç olarak yer alır; halk dilinin renkli övgü geleneğinin değerli bir parçası olarak yaşamaktadır.