Anlamı
hoş olmayan bir durumdan kurtulmak:
'Aman, bir karı ki görme... Maymun mu maymun, biçimsiz mi biçimsiz, pis mi pis... Ne yaparsın... Pöstekiyi kurtarmak lazım.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
Pöstekiyi kurtarmak deyimi, bir kimsenin hoş olmayan, sıkıcı ya da zorlu bir durumdan kıl payı kurtulması, kötü bir akıbeti atlatması anlamında kullanılır. Söz, pöstekinin yani koyun postunun değerli bir nesne olarak korunmasından beslenir; postu kurtarmak son anda bir değeri koruma anlamı taşır. Beklenmedik bir mali krizden sıyrılan iş insanları, zorlu bir aile gerginliğinden uzaklaşmayı başaran bireyler, hoş olmayan bir sosyal etkinlikten erken ayrılmayı başaran misafirler, mahcup edici bir durumdan akıllıca kurtulan tecrübeli kimseler, bir kavganın ortasından sakince çekilmeyi başaran politikacılar, eski sevgilisi ile karşılaşmaktan kıl payı kurtulan eski âşıklar, sıkıcı bir toplantıdan zarif bir bahaneyle ayrılmayı başaran çalışanlar bu deyimle anılır. Söz mizahi ve rahatlama dolu tonlarla kullanılır. Türkçenin halk gözleminin canlı bir kalıbıdır.
Pöstekiyi Kurtarmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sıkıcı bir toplantıdan zarif bir bahaneyle erken ayrılan çalışan pöstekiyi kurtardı; eve dönünce derin bir oh çekti, geri kalan akşamı kendine ayırdı.
- Hoş olmayan sosyal etkinlikten erken ayrılmayı başaran misafir pöstekiyi kurtardı, eve döner dönmez kanepeye uzanarak rahat bir nefes aldı.
- Beklenmedik mali krizden son anda sıyrılan iş insanı pöstekiyi kurtardı, daha temkinli bir bütçe planlamasına geçme kararı aldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Pösteki koyun derisinin değerli bir kaynak olarak korunmasını ifade eder; kurtarma fiili son anda bir değeri tehlikeden uzaklaştırmak anlamı taşır. Halk dili bu somut değer koruma imgesinden mecazi olarak hoş olmayan durumdan akıllıca kurtulma kavramına genişletmiş; mizahi bir rahatlama kalıbı oluşturmuştur.
Mali krizden sıyrılma, aile gerginliğinden uzaklaşma, sıkıcı sosyal etkinlikten ayrılma, mahcup edici durumlardan kurtulma, kavga ortamından sakince çekilme, eski tanışıklarla karşılaşmadan kaçma, sıkıcı toplantıdan zarif bir biçimde ayrılma gibi pek çok rahatlama durumunda söz tam yerini bulur.
Ömer Seyfettin gibi yazarlar bu deyimi karakterlerin mizahi rahatlama anlarını sahnelerken sıkça kullanmıştır. Söz edebî metinlerde karakterlerin gündelik yaşamdaki sıkışıklık ve rahatlama duygularını canlı bir biçimde aktarır; mizahi anlatımın değerli bir aracı olarak yer alır ve.