Anlamı
birinden eğitim almak.
Detaylı Açıklama
Rahleitedrisinden geçmek deyimi, bir kimsenin başka bir kişiden eğitim alması, bir ustanın elinde yetişmesi anlamında kullanılır. Söz, eski Osmanlı eğitim sisteminden gelir; rahle, ders sırasında üzerinde kitap okunan ahşap kürsüdür, tedris ise öğretim demektir. Bir hocanın rahlesinin önünden geçmek o kişinin elinde eğitim almak anlamına evrilmiştir. Saygın bir akademisyenin yanında doktora yapmış bir araştırmacı, ünlü bir ustadan zanaat öğrenmiş bir çırak, eski bir hocadan musiki dersi almış bir sanatçı, deneyimli bir gazetecinin elinde yetişmiş bir genç muhabir tipik örneklerdir. Söz saygı ve takdir dolu bir tonla geçer; bir kişinin formasyonunun değerli olduğunu, soylu bir öğrenim çizgisinden geldiğini vurgular. Söz çağdaş Türkçede saygılı ve seçkin bir dilin parçası olarak yaşamına devam eder.
Rahleitedrisinden Geçmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Türk musikisinin önemli ustalarından birinin rahleitedrisinden geçen genç sanatçı sahnede ustasının izlerini yıllarca yaşatıyor.
- Saygın bir akademisyenin rahleitedrisinden geçen araştırmacı doktora savunmasını başarıyla tamamladı ve akademiye yeni bir nefes kattı.
- Deneyimli bir gazetecinin rahleitedrisinden geçmiş genç muhabir ilk büyük haberini yayımladığında usta hocasına teşekkürünü açıkça dile getirdi.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, Osmanlı eğitim sistemindeki rahle ve tedris kavramlarından gelir. Rahle ders kürsüsü, tedris öğretim demektir; bir hocanın rahlesinin önünden geçmek onun elinde eğitim almak anlamına evrilmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Rahle, eski Osmanlı medrese sistemine ait, ders sırasında üzerinde kitap okunan katlanır ahşap kürsüdür. Tedris ise öğretim, ders verme anlamına gelir. Bir hocanın rahlesinin önünden geçmek, onun verdiği derslerden eğitim almak anlamına evrilmiş; mecaz sözel bir saygı ifadesine dönüşmüştür.
Akademi, geleneksel zanaatlar, musiki, edebiyat, gazetecilik, hekimlik gibi usta çırak ilişkisinin önemli olduğu meslek alanlarında sıkça karşılaşılır. Söz bir kişinin diplomalarının ötesinde, kimden öğrendiğinin de değerli olduğunu işaret eder; eğitimin insan ekseninde algılanışını yansıtır.
Söz çağdaş Türkçede daha çok edebî, akademik ve özenli konuşma dilinde yaşar; gündelik konuşmada nadiren geçer. Bir kişiye saygı göstererek formasyonunu vurgulamak için aydın bir konuşmacı tarafından özenle seçilir. Eski dil mirasının değerli bir parçası olarak ayakta kalır.