Anlamı
hakkında iyilik düşünmemek.
Detaylı Açıklama
Rahmet okumak deyimi, somut anlamda bir ölünün arkasından dua etmek, onun için iyilik dilemek anlamında kullanılır. Mecazi anlamda ise daha sıkça karşılaşılan bir kullanımı vardır: bir kimseyi düşünüp ona iyilik dilemek; karşıt yönde de söylenebilir, yani birinin hakkında kötü düşünmek. Halk dilinde her iki kullanımı da yaygındır. Vefat eden bir yakının anısını her hatırladığında onun için dua eden bir aile üyesi, eski bir hocasını rahmetle anan bir öğrenci, küçük bir iyilik için kendisine yardımcı olan komşunu hatırlayan bir vatandaş ilk anlamdaki kullanımlardır. İkinci anlam yani olumsuz kullanım, bir kişiyi anarken karşıdakine sertçe yapılan bir tepkidir; konuşan kişi muhatabını adeta aforoz eder. Bağlam ayırt edicidir.
Rahmet Okumak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Vefat eden büyük annesini her hatırladığında ona rahmet okuyan torun mezarlığa düzenli ziyaretlerle hatırasını yaşatıyordu.
- İlkokul öğretmenini yıllar sonra anan emekli memur ona rahmet okuyarak yetişmesindeki emeğini içtenlikle dile getirdi.
- Eski borcunu hatırlayan komşu kendisine yardımcı olan amcaya rahmet okuyarak onun adını hayır işlerinde sürekli andı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Rahmet, Arapça kökenli bir kelime olup acıma, merhamet ve ilahi koruma anlamlarını taşır. Halk dilinde özellikle vefat eden kişiler için kullanılan bir kavramdır; bir kişinin ruhuna Allah'ın merhameti ulaşsın dileğini kısa biçimde ifade eder. İnsani bir vefa ifadesi olarak değer taşır.
Konuşanın sesi ve cümlenin gidişatı ayırt edicidir. Vefat etmiş biri için söylendiğinde kalıp doğal olarak iyi dilek anlamı taşır. Bir yaşayan kimse için ya da bir davranış karşısında söylendiğinde duruma göre takdir ya da eleştiri tonu kazanabilir; bağlam tek belirleyicidir.
Rahmet okumak bir kişiyi düşünüp ona iyilik ya da kötülük dilemek anlamı taşır. Rahmet okutmak ise birinin kötü bir kimseden daha kötü çıkması anlamına gelir; bir karşılaştırma içerir. Yani bir kişiyi rahmet okutacak kadar kötü göstermek başka bir kişinin onu mum gibi sevimli kılmasıdır.