Anlamı
kabul ettirmek:
'Yalvardı yakardı, beni, fabrikayı beklemeye razı etti.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Razı etmek deyimi, bir kimseyi bir şeye ikna etmek, ona bir teklifi kabul ettirmek anlamında kullanılır. Söz, razı olmak fiilinin ettirgen halidir; kendisi razı olan değil, başkasını razı eden kişinin eylemini anlatır. Bir borç için karşıdakini ödeme planına ikna eden bir tahsildar, ailesini yeni bir kararına razı etmeye çalışan bir genç, müşterisini bir ürün için ikna eden bir satıcı, eşini yeni bir yaşam tarzına ikna eden biri tipik örneklerdir. Söz bağlama göre olumlu ya da hafif eleştirel bir ton taşır. Yalvardı yakardı türünden uzun bir uğraşı işaret edebilir; bu kullanımda muhatabı zorla ikna eden bir tablo çizilir. Halk dili bu kalıpla ikna sürecinin emek ve sabır isteyen yönünü vurgular.
Razı Etmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yalvardı yakardı beni fabrikayı beklemeye razı etti diyen yazar uzun bir ikna sürecinin sonucunu canlı biçimde aktarıyordu.
- Eski borcun ödeme planı için karşıdakini razı eden tahsildar uzun bir görüşmenin sonunda sağlam bir anlaşma yaptı.
- Ailesini yeni iş kararına razı etmek için günlerce konuşan genç sonunda büyüklerinin desteğini almayı başardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Razı olmak bir kişinin kendi iradesiyle bir teklifi kabul etmesidir; ettirgen değildir. Razı etmek ise başkasını ikna etme eylemidir; bir kişi diğerini bir karara getirir. İki kalıp aynı kökten edilgen ve etken iki ayrı eylemi anlatır; halk dilinin gramer esnekliğini gösteren güzel bir örnektir.
Aile içi büyük kararlar, iş tekliflerinin paylaşımı, mali anlaşmalar, evlilik kararları, sağlık tedavisi süreçleri, taşınma kararları gibi pek çok önemli karar anında söz tam yerini bulur. Halk dili ikna sürecinin ne kadar emek istediğini sözel olarak vurgular.
Sait Faik Abasıyanık gibi yazarlar bu kalıbı karakterlerin uzun ikna süreçlerini canlı biçimde aktarmak için kullanır. Söz edebî metinlerde bir karakterin diğerini bir karara getirmesi anını dramatik bir biçimde tasvir eder; ilişkilerdeki güç dinamiğinin sözel bir aracıdır.